CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z tytułu emisji CO₂) obejmuje towary z wybranych kategorii Nomenklatury Scalonej (kody CN), które są energochłonne i narażone na tzw. carbon leakage. Obecnie mechanizm dotyczy sześciu głównych grup: cement, energia elektryczna, nawozy, żelazo i stal, aluminium oraz wodór. Każda grupa ma przypisane konkretne 8-cyfrowe kody CN, które określają, czy dany towar podlega obowiązkom raportowania i zakupu certyfikatów CBAM.

Najważniejsze punkty

• CBAM obejmuje towary z 6 kategorii: cement, energia elektryczna, nawozy, żelazo i stal, aluminium, wodór.
• Kody CN to 8-cyfrowe oznaczenia z Nomenklatury Scalonej UE, identyfikujące konkretne produkty w handlu międzynarodowym.
• Pełna lista kodów CN znajduje się w załącznikach do rozporządzenia CBAM (Rozporządzenie UE 2023/956).
• Nie wszystkie produkty z danej grupy podlegają CBAM – decyduje konkretny kod CN, nie ogólna kategoria.
• Importerzy muszą sprawdzić kod CN towaru przed zgłoszeniem celnym, aby ustalić obowiązki raportowe i zakup certyfikatów.
• Od 2026 r. obowiązuje pełny system CBAM z koniecznością zakupu certyfikatów; okres przejściowy (2023–2025) dotyczył tylko raportowania.
• Komisja Europejska może rozszerzać listę kodów CN – warto śledzić aktualizacje przepisów.

Czym są kody CN i dlaczego są kluczowe dla CBAM?

Kody CN (Combined Nomenclature) to 8-cyfrowy system klasyfikacji towarów stosowany w Unii Europejskiej. Nomenklatura Scalona opiera się na międzynarodowym systemie HS (Harmonized System) i służy do:

• Identyfikacji towarów w handlu międzynarodowym
• Ustalania stawek celnych
• Prowadzenia statystyk handlu zagranicznego
• Określania, czy towar podlega szczególnym regulacjom (np. CBAM)

W kontekście CBAM kod CN decyduje, czy importowany towar wymaga:

• Raportowania emisji wbudowanych (embedded emissions)
• Zakupu certyfikatów CBAM odpowiadających tym emisjom

Błędna klasyfikacja towaru może prowadzić do niezgodności z przepisami i sankcji.

Jakie kategorie towarów objęte są CBAM?

CBAM w obecnym kształcie obejmuje sześć głównych sektorów:

1. Cement

Produkty cementowe i klinkier – materiały budowlane o wysokiej emisyjności w procesie produkcji.

2. Energia elektryczna

Import energii elektrycznej z krajów trzecich (poza UE).

3. Nawozy

Nawozy azotowe i fosforowe, amoniak, kwas azotowy i inne produkty nawozowe.

4. Żelazo i stal

Wyroby stalowe, żeliwo, półprodukty, pręty, blachy, rury i inne produkty hutnicze.

5. Aluminium

Aluminium nieobrobione i wyroby z aluminium (blachy, pręty, profile).

6. Wodór

Wodór i mieszaniny zawierające wodór.

CBAM – jakie konkretnie kody CN?

Poniższa tabela przedstawia przykładowe kody CN dla każdej z sześciu kategorii. Uwaga: to wybrane przykłady – pełna lista znajduje się w załączniku I do Rozporządzenia (UE) 2023/956.

Kategoria	Przykładowe kody CN	Opis towaru
Cement	2523 10 00	Klinkier cementowy
	2523 29 00	Cement portlandzki (inny)
	2523 30 00	Cement glinowy
Energia elektryczna	2716 00 00	Energia elektryczna
Nawozy	2808 00 00	Kwas azotowy
	2814	Amoniak bezwodny lub w roztworze wodnym
	3102 (wybrane)	Nawozy azotowe mineralne lub chemiczne
	3105 (wybrane)	Nawozy wieloskładnikowe
Żelazo i stal	7206	Żelazo i stal niestopowa w postaci wlewków
	7207	Półprodukty z żelaza lub stali niestopowej
	7208–7216	Wyroby walcowane płaskie, pręty, kształtowniki
	7217, 7219, 7225, 7226	Druty, blachy ze stali nierdzewnej i inne
Aluminium	7601	Aluminium nieobrobione plastycznie
	7603–7606	Proszki, pręty, druty, blachy z aluminium
	7607, 7608	Folie i rury aluminiowe
Wodór	2804 10 00	Wodór

Ważne: Nie wszystkie podkategorie w obrębie danego działu CN podlegają CBAM. Należy sprawdzić dokładny 8-cyfrowy kod w oficjalnym wykazie.

Zobacz naszą ofertę: CBAM raportowanie

Jak sprawdzić, czy mój towar podlega CBAM?

Krok 1: Ustal kod CN towaru

• Skorzystaj z dokumentacji dostawcy lub zgłoszenia celnego.
• Jeśli nie znasz kodu, skonsultuj się z brokerem celnym lub użyj narzędzia TARIC (baza UE).

Krok 2: Porównaj z listą CBAM

• Sprawdź załącznik I do Rozporządzenia (UE) 2023/956.
• Dostępne na stronie EUR-Lex lub w bazie TARIC (filtr „CBAM”).

Krok 3: Zweryfikuj w systemie CBAM Transitional Registry (dla okresu przejściowego) lub w rejestrze CBAM (od 2026)

• Importerzy muszą zgłaszać towary w unijnym rejestrze CBAM.

Krok 4: Skonsultuj z ekspertem celnym lub doradcą CBAM

• Jeśli masz wątpliwości co do klasyfikacji lub obowiązków – nie zgaduj, zapytaj specjalistę.

Mini-słowniczek pojęć

Pojęcie	Znaczenie
CBAM	Carbon Border Adjustment Mechanism – mechanizm dostosowywania cen na granicach z tytułu emisji CO₂
Kody CN	Combined Nomenclature – 8-cyfrowa nomenklatura scalona UE do klasyfikacji towarów
HS	Harmonized System – międzynarodowy system klasyfikacji towarów (6 cyfr), podstawa dla CN
TARIC	Zintegrowana taryfa celna UE – baza danych kodów CN i przepisów celnych
Emisje wbudowane	Emisje CO₂ powstałe w procesie produkcji towaru (embedded emissions)
Certyfikaty CBAM	Dokumenty zakupywane przez importerów, odpowiadające emisjom wbudowanym w towar
EU ETS	System handlu uprawnieniami do emisji UE (EU Emissions Trading System)
Carbon leakage	Przenoszenie produkcji poza UE w celu uniknięcia kosztów emisji CO₂
KOBiZE	Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (Polska instytucja monitorująca emisje)
PUESC	Platforma Usług Elektronicznych Systemu CBAM (polska platforma dla importerów)

Najczęstsze pytania (FAQ)

1. Czy wszystkie produkty stalowe podlegają CBAM?

Nie. CBAM obejmuje tylko wybrane kody CN z kategorii żelazo i stal (np. wlewki, półprodukty, wyroby walcowane). Gotowe wyroby końcowe (np. maszyny, narzędzia) mogą nie podlegać, jeśli ich kod CN nie jest na liście.

2. Skąd wziąć pełną listę kodów CN objętych CBAM?

Pełna lista znajduje się w załączniku I do Rozporządzenia (UE) 2023/956. Można ją sprawdzić na stronie EUR-Lex lub w bazie TARIC, filtrując wyniki po „CBAM”.

3. Czy kody CN dla CBAM mogą się zmieniać?

Tak. Komisja Europejska może rozszerzać zakres CBAM o nowe sektory i kody CN. Warto śledzić aktualizacje przepisów i komunikaty Komisji.

4. Co zrobić, jeśli nie jestem pewien kodu CN mojego towaru?

Skonsultuj się z brokerem celnym, doradcą CBAM lub skorzystaj z narzędzia TARIC. Błędna klasyfikacja może prowadzić do problemów prawnych i finansowych.

5. Czy import towarów spoza listy kodów CN wymaga raportowania CBAM?

Nie. Jeśli towar nie ma kodu CN z listy CBAM, nie podlega obowiązkom raportowania ani zakupu certyfikatów.

6. Czy CBAM dotyczy tylko importu z krajów spoza UE?

Tak. CBAM ma zastosowanie do towarów importowanych z krajów trzecich (spoza UE i EOG). Handel wewnątrzunijny nie podlega CBAM.

7. Kiedy zaczyna obowiązywać pełny system CBAM?

Pełny system CBAM (z obowiązkiem zakupu certyfikatów) obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. Okres przejściowy (1 października 2023 – 31 grudnia 2025) dotyczył tylko raportowania emisji.

8. Czy małe firmy są zwolnione z CBAM?

Nie ma automatycznego zwolnienia dla małych firm. Obowiązek dotyczy wszystkich importerów towarów z listy kodów CN, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Istnieją jednak uproszczenia dla małych przesyłek (poniżej określonej wartości).

Błędy i pułapki

• Błędna klasyfikacja towaru – stosowanie niewłaściwego kodu CN prowadzi do niezgodności z przepisami i możliwych kar.
• Zakładanie, że cała kategoria podlega CBAM – nie wszystkie produkty z danej grupy (np. stal) są objęte; liczy się konkretny kod CN.
• Brak weryfikacji aktualizacji przepisów – lista kodów CN może być rozszerzana; importerzy muszą śledzić zmiany.
• Ignorowanie okresu przejściowego – nawet w fazie raportowania (2023–2025) brak zgłoszeń mógł skutkować sankcjami.
• Poleganie wyłącznie na dostawcy – to importer odpowiada za zgodność z CBAM, nie producent z kraju trzeciego.
• Nieuwzględnianie emisji pośrednich – dla niektórych towarów (np. nawozy) trzeba raportować także emisje z zużytej energii elektrycznej.
• Brak konsultacji z ekspertem – w przypadku wątpliwości lepiej zapytać specjalistę niż ryzykować błędne zgłoszenie.

Co dalej? Praktyczne kroki dla importera

1. Zidentyfikuj kody CN swoich towarów – sprawdź dokumenty celne i porównaj z listą CBAM.
2. Zarejestruj się w systemie CBAM – od 2026 r. wymagana jest rejestracja jako upoważniony zgłaszający CBAM.
3. Zbieraj dane o emisjach wbudowanych – poproś dostawców o informacje o emisjach CO₂ w procesie produkcji (lub użyj wartości domyślnych).
4. Oblicz liczbę certyfikatów CBAM do zakupu – na podstawie emisji wbudowanych i ilości importowanego towaru.
5. Monitoruj zmiany przepisów – Komisja Europejska może rozszerzać zakres CBAM; śledź komunikaty i aktualizacje.
6. Rozważ wsparcie doradcy lub brokera celnego – szczególnie jeśli importujesz towary z wielu kategorii lub masz wątpliwości co do klasyfikacji.
7. Przygotuj procesy wewnętrzne – upewnij się, że Twój dział logistyki/zakupów zna obowiązki CBAM i potrafi je realizować.

Źródła do weryfikacji

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 – podstawowy akt prawny ustanawiający CBAM (dostępne na EUR-Lex).
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1773 – szczegółowe zasady raportowania w okresie przejściowym.
• Baza TARIC – zintegrowana taryfa celna UE z kodami CN i informacjami o CBAM (ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric).
• Komisja Europejska – sekcja CBAM – oficjalne wytyczne, FAQ i aktualizacje (taxation-customs.ec.europa.eu).
• Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) – informacje dla polskich importerów, kontakt z organami celnymi.
• KOBiZE – Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami, wsparcie w zakresie raportowania emisji (kobize.pl).
• PUESC – Platforma Usług Elektronicznych Systemu CBAM (dla polskich importerów, jeśli dostępna).
• Doradcy CBAM i brokerzy celni – profesjonalne wsparcie w klasyfikacji towarów i wypełnianiu obowiązków.

Uwaga: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani celnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnych towarów lub obowiązków CBAM zaleca się konsultację z ekspertem lub organem celnym.