Do raportowania CBAM zobowiązani są importerzy (zgłaszający) wprowadzający do UE towary z sektorów objętych rozporządzeniem: cement, energia elektryczna, nawozy, żelazo i stal, aluminium oraz wodór. Obowiązek dotyczy podmiotów, które w procedurze celnej występują jako zgłaszający lub w imieniu których dokonywane jest zgłoszenie celne. W okresie przejściowym (do 31.12.2025) raportują emisje wbudowane; od 2026 roku będą musiały nabywać i rozliczać certyfikaty CBAM.

Najważniejsze punkty

• Importerzy (zgłaszający celni) wprowadzający towary objęte CBAM do UE są zobowiązani do raportowania.
• Obowiązek dotyczy towarów z 6 sektorów: cement, energia elektryczna, nawozy, żelazo i stal, aluminium, wodór (oraz wybrane produkty pochodne).
• W okresie przejściowym (do końca 2025) raportuje się emisje wbudowane bez konieczności zakupu certyfikatów.
• Od 1 stycznia 2026 rozpoczyna się pełne wdrożenie – importerzy muszą posiadać status upoważnionego zgłaszającego CBAM i nabywać certyfikaty.
• Małe przesyłki (wartość < 150 EUR) oraz towary objęte EU ETS są zwolnione z obowiązku raportowania.
• Brak raportowania lub błędne dane mogą skutkować sankcjami finansowymi i problemami celnymi.
• Firmy mogą korzystać z pośredników celnych lub przedstawicieli CBAM, ale ostateczna odpowiedzialność spoczywa na importerze.

Kim jest importer w kontekście CBAM?

W rozumieniu rozporządzenia CBAM importerem jest podmiot, który:

• Występuje jako zgłaszający w procedurze celnej przy wprowadzaniu towarów do UE, lub
• W imieniu którego dokonywane jest zgłoszenie celne przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego.

Innymi słowy: jeśli Twoja firma sprowadza do Unii Europejskiej towary objęte CBAM i figuruje w dokumentach celnych jako zgłaszający, to Ty jesteś zobowiązany do raportowania.

Które towary objęte są obowiązkiem raportowania?

CBAM dotyczy importu towarów z następujących sektorów (określonych kodami CN – Nomenklatury Scalonej):

Sektor	Przykłady towarów
Cement	Klinkier, cement portlandzki, cement glinowy
Energia elektryczna	Import energii elektrycznej
Nawozy	Amoniak, kwas azotowy, mocznik, nawozy azotowe i mieszane
Żelazo i stal	Wyroby żelazne, stal, rury, pręty, blachy
Aluminium	Aluminium nieobrobione, wyroby z aluminium
Wodór	Wodór i mieszaniny zawierające wodór

Lista kodów CN jest szczegółowo określona w załącznikach do rozporządzenia CBAM. Sprawdź kod CN swojego towaru, aby upewnić się, czy podlega obowiązkowi.

Kto NIE musi raportować CBAM?

Z obowiązku raportowania zwolnione są:

• Przesyłki o wartości celnej poniżej 150 EUR.
• Towary, które są już objęte systemem EU ETS (System Handlu Uprawnieniami do Emisji UE) – w takim przypadku emisje są już rozliczane w innym mechanizmie.
• Towary tranzytowe (nieprzekraczające granicy celnej UE w celu dopuszczenia do obrotu).
• Import z krajów objętych umowami szczególnymi (np. integracja systemów handlu emisjami – dotyczy nielicznych przypadków).

Okres przejściowy (2023–2025) – co trzeba raportować?

Od 1 października 2023 do 31 grudnia 2025 trwa okres przejściowy. W tym czasie importerzy:

• Raportują emisje wbudowane w towary (tzw. embedded emissions) w raportach kwartalnych.
• Nie muszą jeszcze nabywać certyfikatów CBAM ani ponosić kosztów finansowych.
• Składają raporty do KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami) lub odpowiedniego organu krajowego.

Cel okresu przejściowego: zebranie danych, przetestowanie systemu, przygotowanie firm do pełnego wdrożenia.

Pełne wdrożenie (od 2026) – co się zmienia?

Od 1 stycznia 2026 rozpoczyna się definitywny system CBAM. Wtedy:

1. Importerzy muszą uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM (authorized CBAM declarant).
2. Muszą nabywać certyfikaty CBAM odpowiadające emisjom wbudowanym w importowane towary.
3. Składają roczne deklaracje CBAM do 31 maja każdego roku za rok poprzedni.
4. Certyfikaty CBAM są odpłatne – ich cena jest powiązana z ceną uprawnień w EU ETS.

Uwaga: Bez statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM nie będzie można legalnie importować towarów objętych mechanizmem.

Kto może raportować w imieniu importera?

Importerzy mogą korzystać z pomocy:

• Pośredników celnych – mogą składać raporty techniczne, ale odpowiedzialność prawna pozostaje po stronie importera.
• Przedstawicieli CBAM – podmioty upoważnione do działania w imieniu importera (od 2026).
• Doradców i audytorów – wspierają w obliczeniach emisji, weryfikacji danych, przygotowaniu raportów.

Ważne: Nawet jeśli korzystasz z pośrednika, to Ty jako importer ponosisz pełną odpowiedzialność za poprawność i terminowość raportowania.

Zobacz naszą ofertę: CBAM raportowanie

Jak sprawdzić, czy moja firma musi raportować? (krok po kroku)

1. Zidentyfikuj kod CN importowanego towaru (sprawdź w dokumentach celnych lub taryfie celnej TARIC).
2. Porównaj z listą towarów objętych CBAM (załączniki do rozporządzenia lub narzędzia online KE).
3. Sprawdź wartość przesyłki – jeśli < 150 EUR, jesteś zwolniony.
4. Ustal, czy towar podlega EU ETS – jeśli tak, CBAM nie ma zastosowania.
5. Określ swoją rolę – czy jesteś zgłaszającym celnym? Jeśli tak, obowiązek raportowania spoczywa na Tobie.
6. Zarejestruj się w systemie – w Polsce: rejestracja w systemie KOBiZE (okres przejściowy) lub w rejestrze CBAM (od 2026).

Słowniczek pojęć

Pojęcie	Znaczenie
CBAM	Carbon Border Adjustment Mechanism – mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂
EU ETS	System Handlu Uprawnieniami do Emisji UE – system limitów i handlu emisjami dla instalacji w UE
Kod CN	Kod Nomenklatury Scalonej – 8-cyfrowy kod klasyfikujący towary w UE
KOBiZE	Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – polski organ odpowiedzialny za CBAM w okresie przejściowym
PUESC	Pozwolenie na Uwalnianie Emisji do Środowiska – dokument wymagany dla instalacji objętych EU ETS
Upoważniony zgłaszający CBAM	Podmiot zarejestrowany i uprawniony do importu towarów CBAM oraz składania deklaracji (od 2026)
Emisje wbudowane	Emisje CO₂ powstałe w procesie produkcji towaru (tzw. embedded emissions)

---

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy mała firma musi raportować CBAM?

Tak, jeśli importuje towary objęte CBAM. Wielkość firmy nie ma znaczenia – liczy się fakt importu i rodzaj towaru. Małe przesyłki < 150 EUR są zwolnione.

2. Co jeśli nie wiem, ile emisji jest w moim towarze?

W okresie przejściowym możesz stosować wartości domyślne publikowane przez Komisję Europejską. Od 2026 będziesz potrzebować danych od producenta lub audytu emisji.

3. Czy import z Norwegii lub Szwajcarii podlega CBAM?

Tak, chyba że kraje te podpiszą umowy o integracji systemów handlu emisjami z UE. Aktualnie CBAM dotyczy wszystkich krajów spoza UE.

4. Kto raportuje, jeśli korzystam z agencji celnej?

Ty jako importer, chyba że agencja działa jako przedstawiciel bezpośredni i przejmuje obowiązki. Zawsze sprawdź umowę i ustal odpowiedzialność.

5. Czy mogę uniknąć CBAM, importując przez inny kraj UE?

Nie. CBAM dotyczy pierwszego wprowadzenia towaru do UE, niezależnie od tego, przez który kraj następuje import.

6. Jakie kary grożą za brak raportowania?

Sankcje mogą obejmować kary finansowe (do kilkudziesięciu tysięcy euro), wstrzymanie odprawy celnej, a od 2026 – zakaz importu bez statusu upoważnionego zgłaszającego.

7. Czy eksporterzy spoza UE muszą coś raportować?

Nie bezpośrednio do UE, ale powinni dostarczyć importerom dane o emisjach wbudowanych w towary, aby ci mogli prawidłowo raportować.

8. Gdzie złożyć raport CBAM w Polsce?

W okresie przejściowym – do KOBiZE. Od 2026 – w unijnym rejestrze CBAM (system centralny).

Błędy i pułapki

• Nieznajomość kodów CN – błędna klasyfikacja towaru może prowadzić do pominięcia obowiązku lub niepotrzebnego raportowania.
• Brak danych od dostawcy – producenci spoza UE często nie są przygotowani na dostarczenie danych o emisjach.
• Poleganie wyłącznie na pośredniku – odpowiedzialność prawna i tak spoczywa na importerze.
• Ignorowanie okresu przejściowego – brak raportowania w 2023–2025 może skutkować sankcjami i utrudnić uzyskanie statusu od 2026.
• Mylenie CBAM z EU ETS – to dwa różne systemy; towary objęte EU ETS są zwolnione z CBAM.
• Niedoszacowanie kosztów od 2026 – certyfikaty CBAM będą kosztować; warto już teraz planować budżet.
• Brak rejestracji w systemie – bez rejestracji nie złożysz raportu, a to oznacza naruszenie przepisów.

Co dalej? Konkretne kroki dla importera

1. Zweryfikuj swoje towary – sprawdź kody CN i porównaj z listą CBAM.
2. Zarejestruj się w systemie – w Polsce: KOBiZE (okres przejściowy), później: rejestr CBAM UE.
3. Zbierz dane o emisjach – skontaktuj się z dostawcami, poproś o dokumentację emisji lub certyfikaty.
4. Przygotuj pierwszy raport – jeśli jesteś w okresie przejściowym, złóż raport kwartalny (terminy: styczeń, kwiecień, lipiec, październik).
5. Planuj budżet na certyfikaty – od 2026 będziesz musiał kupować certyfikaty CBAM; oszacuj koszty.
6. Rozważ szkolenie lub konsultację – mechanizm jest skomplikowany; wsparcie eksperta może zaoszczędzić czas i pieniądze.
7. Monitoruj zmiany prawne – rozporządzenia wykonawcze i wytyczne KE są aktualizowane; śledź oficjalne komunikaty.

Źródła do weryfikacji

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 – podstawowy akt prawny ustanawiający CBAM.
• Komisja Europejska – strona oficjalna CBAM – wytyczne, FAQ, narzędzia online.
• KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami) – polski organ wdrażający CBAM, instrukcje, formularze.
• TARIC (Zintegrowana Taryfa Celna UE) – baza kodów CN i klasyfikacji towarów.
• Rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej – szczegółowe zasady raportowania i obliczania emisji.
• Oficjalne komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska – informacje dla polskich importerów.
• Wytyczne dotyczące obliczania emisji wbudowanych – dokumenty techniczne publikowane przez KE.

Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma podlega obowiązkowi raportowania CBAM, lub potrzebujesz pomocy w przygotowaniu raportów i danych o emisjach – rozważ konsultację z ekspertem ds. CBAM lub udział w szkoleniu. Prawidłowe wdrożenie mechanizmu od początku pozwoli uniknąć kosztownych błędów i sankcji w przyszłości.