Rejestr CBAM to system informatyczny Unii Europejskiej, w którym importerzy towarów objętych mechanizmem CBAM muszą się zarejestrować, aby móc składać kwartalne raporty o emisjach CO₂ związanych z importowanymi produktami. Rejestracja odbywa się przez portal przejściowy CBAM (CBAM Transitional Registry), a od 2026 roku przez docelowy rejestr CBAM, który będzie również służył do rozliczania i wykupu certyfikatów CBAM.

Najważniejsze punkty

• Rejestr CBAM to oficjalny system UE do zgłaszania emisji CO₂ związanych z importem określonych towarów (stal, cement, aluminium, nawozy, energia elektryczna, wodór).
• Obowiązek rejestracji dotyczy importerów (zgłaszających w procedurze celnej) towarów objętych CBAM, którzy sprowadzają je na terytorium UE.
• W okresie przejściowym (2023–2025) rejestr służy wyłącznie do składania kwartalnych raportów o emisjach – bez obowiązku wykupu certyfikatów.
• Od 1 stycznia 2026 roku uruchomiony zostanie docelowy rejestr CBAM, w którym importerzy będą musieli nabywać i rozliczać certyfikaty CBAM.
• Rejestracja wymaga posiadania numeru EORI oraz dostępu do unijnego systemu logowania (EU Login).
• Brak rejestracji i raportowania może skutkować sankcjami finansowymi oraz problemami z odprawą celną.
• Zgłaszane dane obejmują ilość importowanych towarów, wbudowane emisje bezpośrednie i pośrednie, a także informacje o instalacjach produkcyjnych poza UE.

Czym jest rejestr CBAM?

Rejestr CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism Registry) to oficjalna platforma informatyczna Komisji Europejskiej, która umożliwia importerom towarów objętych mechanizmem CBAM wypełnianie obowiązków sprawozdawczych i – od 2026 roku – nabywanie oraz rozliczanie certyfikatów CBAM.

CBAM to mechanizm dostosowywania cen na granicach, który ma wyrównać koszty emisji CO₂ między producentami unijnymi (objętymi systemem EU ETS) a importerami towarów z krajów trzecich. Rejestr CBAM stanowi centralny punkt kontaktu dla wszystkich podmiotów zobowiązanych do raportowania i rozliczania emisji związanych z importem.

Dwa etapy funkcjonowania rejestru

1. Okres przejściowy (1 października 2023 – 31 grudnia 2025)
   Działa przejściowy rejestr CBAM (CBAM Transitional Registry), w którym importerzy składają kwartalne raporty o emisjach. Nie ma jeszcze obowiązku wykupu certyfikatów – to czas na naukę i przygotowanie.

2. Okres definitywny (od 1 stycznia 2026)
   Uruchomiony zostanie docelowy rejestr CBAM, w którym importerzy będą musieli:

   • Składać roczne deklaracje CBAM,
   • Nabywać certyfikaty CBAM odpowiadające emisjom wbudowanym w towary,
   • Rozliczać certyfikaty z rzeczywistym importem.

Kto musi się zarejestrować w rejestrze CBAM?

Obowiązek rejestracji w rejestrze CBAM dotyczy:

• Importerów – podmiotów, które są zgłaszającymi w procedurze celnej (deklarant) i wprowadzają na terytorium UE towary objęte CBAM.
• Pośrednich przedstawicieli celnych – jeśli działają w imieniu importera i zostali upoważnieni do składania raportów CBAM.
• Upoważnionych zgłaszających CBAM – specjalny status dla podmiotów, które mogą składać raporty w imieniu wielu importerów (wymaga osobnej autoryzacji).

Towary objęte CBAM (kody CN)

Rejestracja dotyczy importu następujących grup towarów:

• Cement
• Energia elektryczna
• Nawozy
• Żelazo i stal
• Aluminium
• Wodór

Pełna lista kodów CN (Nomenklatury Scalonej) znajduje się w rozporządzeniach wykonawczych UE dotyczących CBAM.

Uwaga: Jeśli importujesz towary objęte CBAM, nawet sporadycznie, musisz się zarejestrować i raportować – niezależnie od wielkości firmy.

Zobacz naszą ofertę: CBAM raportowanie

Jak przebiega rejestracja w rejestrze CBAM? – krok po kroku

Krok 1: Sprawdź, czy musisz się zarejestrować

Zweryfikuj, czy importowane przez Ciebie towary znajdują się na liście produktów objętych CBAM (kody CN). Jeśli tak – rejestracja jest obowiązkowa.

Krok 2: Uzyskaj numer EORI

Numer EORI (Economic Operators Registration and Identification) to unijny numer identyfikacyjny dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w obszarze celnym. W Polsce nadaje go Krajowa Administracja Skarbowa (KAS). Jeśli już importujesz towary, prawdopodobnie go posiadasz.

Krok 3: Załóż konto EU Login

EU Login to wspólny system logowania do usług Komisji Europejskiej. Jeśli nie masz konta, załóż je na stronie: ec.europa.eu/info/eu-login. Będziesz potrzebować adresu e-mail i danych firmy.

Krok 4: Zarejestruj się w rejestrze CBAM

Wejdź na portal przejściowy CBAM (CBAM Transitional Registry):
customs.ec.europa.eu/cbam

Zaloguj się przez EU Login i wypełnij formularz rejestracyjny. Będziesz musiał podać:

• Numer EORI,
• Dane firmy (nazwa, adres, NIP),
• Dane osoby kontaktowej,
• Informacje o rodzaju działalności.

Krok 5: Potwierdź rejestrację

Po przesłaniu formularza otrzymasz potwierdzenie rejestracji na adres e-mail. Od tego momentu możesz składać kwartalne raporty CBAM.

Krok 6: Składaj raporty kwartalne (okres przejściowy)

Raporty należy składać do ostatniego dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału:

• Q4 2023 – do 31 stycznia 2024
• Q1 2024 – do 30 kwietnia 2024
• Q2 2024 – do 31 lipca 2024
• Q3 2024 – do 31 października 2024
• Q4 2024 – do 31 stycznia 2025
• itd.

Uwaga: Terminy mogą ulec zmianie – zawsze sprawdzaj aktualne wytyczne Komisji Europejskiej.

Jakie dane trzeba zgłaszać w rejestrze CBAM?

W okresie przejściowym kwartalne raporty CBAM muszą zawierać:

Kategoria danych	Opis
Ilość towarów	Masa netto importowanych produktów objętych CBAM (w tonach lub innych jednostkach)
Kody CN	Kody Nomenklatury Scalonej dla każdego towaru
Kraj pochodzenia	Kraj, w którym wyprodukowano towar
Instalacja produkcyjna	Dane instalacji poza UE, w której wytworzono towar (nazwa, adres, dane kontaktowe)
Emisje bezpośrednie	Emisje CO₂ powstałe bezpośrednio w procesie produkcji towaru
Emisje pośrednie	Emisje związane z energią elektryczną zużytą do produkcji (jeśli dotyczy)
Cena emisji CO₂	Informacja o tym, czy w kraju pochodzenia płacono za emisje (np. podatek węglowy, system handlu emisjami)
Metoda obliczania emisji	Czy stosowano metodę rzeczywistą (na podstawie danych z instalacji), czy wartości domyślne

Ważne: W okresie przejściowym dopuszcza się stosowanie wartości domyślnych emisji (default values), jeśli nie masz dostępu do rzeczywistych danych z instalacji. Od 2026 roku wymagane będą dane rzeczywiste.

Słowniczek pojęć – mini-leksykon CBAM

Pojęcie	Znaczenie
CBAM	Carbon Border Adjustment Mechanism – mechanizm dostosowywania cen na granicach UE, mający wyrównać koszty emisji CO₂
EU ETS	EU Emissions Trading System – unijny system handlu uprawnieniami do emisji, obejmujący instalacje przemysłowe w UE
EORI	Economic Operators Registration and Identification – unijny numer identyfikacyjny dla podmiotów gospodarczych w obszarze celnym
CN	Combined Nomenclature (Nomenklatura Scalona) – ośmiocyfrowy kod klasyfikacji towarów w UE
EU Login	Wspólny system logowania do usług elektronicznych Komisji Europejskiej
Certyfikat CBAM	Elektroniczny certyfikat odpowiadający jednemu tonnie emisji CO₂, który importerzy będą musieli nabywać od 2026 roku
Emisje wbudowane	Całkowite emisje CO₂ związane z produkcją towaru (bezpośrednie + pośrednie)
Wartości domyślne	Standardowe wskaźniki emisji CO₂ dla danego produktu, stosowane gdy brak danych rzeczywistych z instalacji
Upoważniony zgłaszający CBAM	Podmiot z autoryzacją do składania raportów CBAM w imieniu wielu importerów
KOBiZE	Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – polska instytucja wspierająca w tematyce emisji (nie jest bezpośrednio zaangażowana w CBAM, ale może udzielać informacji)
PUESC	Pozwolenie Ujednolicone na Emisję Substancji do Powietrza – polskie pozwolenie dla instalacji przemysłowych (nie dotyczy bezpośrednio CBAM, ale może być źródłem danych o emisjach)

Najczęstsze błędy przy rejestracji i raportowaniu CBAM

• Brak rejestracji przed pierwszym importem – rejestruj się z wyprzedzeniem, nie czekaj do ostatniej chwili.
• Błędny numer EORI – upewnij się, że numer jest aktywny i przypisany do Twojej firmy.
• Niepełne dane o instalacji produkcyjnej – jeśli nie masz danych od dostawcy, poproś o nie pisemnie; brak danych może skutkować koniecznością stosowania wyższych wartości domyślnych.
• Pomylenie kodów CN – sprawdź dokładnie klasyfikację taryfową towaru; błędny kod może oznaczać błędne raportowanie.
• Nieterminowe składanie raportów – opóźnienia mogą skutkować karami; zaplanuj proces z wyprzedzeniem.
• Brak komunikacji z dostawcą – producent spoza UE powinien dostarczyć Ci dane o emisjach; jeśli tego nie robi, możesz mieć problem z raportem.
• Założenie, że CBAM nie dotyczy małych firm – obowiązek raportowania jest niezależny od wielkości firmy; liczy się fakt importu towarów objętych CBAM.
• Nieaktualizowanie danych kontaktowych – zmiany w firmie (adres, osoba kontaktowa) zgłaszaj niezwłocznie w rejestrze.

Co dalej? – konkretne następne kroki

1. Sprawdź kody CN swoich towarów – zweryfikuj, czy importujesz produkty objęte CBAM.
2. Zarejestruj się w rejestrze CBAM – jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, nie zwlekaj.
3. Skontaktuj się z dostawcami – poproś o dane dotyczące emisji CO₂ z instalacji produkcyjnych; im wcześniej, tym lepiej.
4. Przygotuj wewnętrzne procedury – wyznacz osobę odpowiedzialną za CBAM, ustal harmonogram raportowania.
5. Monitoruj zmiany przepisów – CBAM jest nowym mechanizmem; wytyczne mogą się zmieniać – śledź komunikaty Komisji Europejskiej i KAS.
6. Rozważ wsparcie eksperckie – jeśli proces wydaje się skomplikowany, skonsultuj się z doradcą celnym lub specjalistą ds. CBAM.
7. Przygotuj się na 2026 rok – od stycznia 2026 zaczyna się okres definitywny z obowiązkiem wykupu certyfikatów; zaplanuj budżet i procesy z wyprzedzeniem.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Czy muszę się rejestrować w rejestrze CBAM, jeśli importuję towary objęte CBAM tylko sporadycznie?
Tak. Obowiązek rejestracji i raportowania dotyczy każdego importu towarów objętych CBAM, niezależnie od częstotliwości i wielkości.

2. Co się stanie, jeśli nie zarejestruję się w rejestrze CBAM?
Brak rejestracji i raportowania może skutkować sankcjami finansowymi nałożonymi przez organy celne oraz problemami z odprawą celną. W skrajnych przypadkach towar może nie zostać dopuszczony do obrotu.

3. Czy mogę upoważnić przedstawiciela celnego do rejestracji i raportowania w moim imieniu?
Tak. Możesz upoważnić pośredniego przedstawiciela celnego lub upoważnionego zgłaszającego CBAM do składania raportów w Twoim imieniu. Wymaga to formalnego upoważnienia.

4. Skąd mam wziąć dane o emisjach CO₂ z instalacji produkcyjnej poza UE?
Dane powinien dostarczyć producent towaru. Jeśli nie masz dostępu do rzeczywistych danych, w okresie przejściowym możesz stosować wartości domyślne publikowane przez Komisję Europejską.

5. Czy rejestr CBAM jest płatny?
Sama rejestracja w rejestrze CBAM jest bezpłatna. Koszty pojawią się od 2026 roku, gdy trzeba będzie nabywać certyfikaty CBAM odpowiadające emisjom wbudowanym w towary.

6. Czy muszę raportować emisje, jeśli w kraju pochodzenia towaru już płaci się za emisje CO₂?
Tak, musisz raportować. Jeśli jednak w kraju pochodzenia obowiązuje system handlu emisjami lub podatek węglowy, możesz odliczyć tę kwotę od należności z tytułu CBAM (od 2026 roku). W raporcie należy to zaznaczyć.

7. Co to są wartości domyślne emisji i kiedy mogę je stosować?
Wartości domyślne to standardowe wskaźniki emisji CO₂ dla danego produktu, publikowane przez Komisję Europejską. Możesz je stosować w okresie przejściowym, jeśli nie masz dostępu do rzeczywistych danych z instalacji. Od 2026 roku wymagane będą dane rzeczywiste.

8. Czy rejestr CBAM dotyczy tylko importu z krajów spoza UE?
Tak. CBAM dotyczy towarów importowanych z krajów trzecich (spoza UE i EOG). Handel wewnątrzunijny nie jest objęty CBAM.

Błędy i pułapki – na co uważać

• Niedoszacowanie czasu potrzebnego na rejestrację – proces może zająć kilka dni, zwłaszcza jeśli musisz uzyskać numer EORI.
• Brak komunikacji z dostawcami – bez danych od producenta możesz być zmuszony do stosowania wyższych wartości domyślnych.
• Pomylenie okresu przejściowego z definitywnym – w latach 2023–2025 nie płacisz za certyfikaty, ale musisz raportować; od 2026 zaczyna się obowiązek wykupu.
• Ignorowanie aktualizacji przepisów – CBAM to nowy mechanizm; wytyczne mogą się zmieniać – regularnie sprawdzaj oficjalne źródła.
• Założenie, że CBAM to tylko formalność – niewłaściwe raportowanie może prowadzić do kar i problemów z organami celnymi.
• Brak archiwizacji dokumentów – zachowuj wszystkie raporty, potwierdzenia i korespondencję z dostawcami – mogą być potrzebne w razie kontroli.
• Nieuwzględnienie CBAM w kosztach importu – od 2026 roku certyfikaty CBAM będą realnym kosztem; zaplanuj budżet z wyprzedzeniem.

Źródła do weryfikacji

Poniższe instytucje i dokumenty mogą pomóc w weryfikacji informacji i uzyskaniu aktualnych wytycznych:

• Komisja Europejska – oficjalne wytyczne i dokumenty dotyczące CBAM (Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej)
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 – podstawowy akt prawny ustanawiający CBAM
• Rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej – szczegółowe zasady raportowania i obliczania emisji
• Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) – informacje dla polskich importerów, nadawanie numerów EORI
• Portal przejściowy CBAM – oficjalna platforma do rejestracji i raportowania (customs.ec.europa.eu/cbam)
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska – krajowe wytyczne dotyczące polityki klimatycznej i CBAM
• Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) – informacje o emisjach i systemach raportowania (choć nie jest bezpośrednio zaangażowany w CBAM)
• Doradcy celni i prawnicy specjalizujący się w prawie celnym i klimatycznym – dla indywidualnych konsultacji

Uwaga końcowa: Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani celnej. Przepisy dotyczące CBAM są nowe i mogą ulegać zmianom. Przed podjęciem decyzji biznesowych lub prawnych zalecamy weryfikację informacji w oficjalnych źródłach oraz konsultację z ekspertem ds. prawa celnego lub doradcą CBAM.

Jeśli potrzebujesz pomocy w zrozumieniu obowiązków związanych z CBAM lub wsparcia w procesie rejestracji i raportowania, skontaktuj się z nami – chętnie doradzimy.