Deklaracja roczna CBAM – jak rozliczyć import za 2026 do 30.09.2027?

Stan prawny: wrzesień 2026 r.

Masz status upoważnionego zgłaszającego, za sobą trzy kwartały przywozu stali, aluminium czy nawozów, a na rachunku w rejestrze ani jednego certyfikatu. W kalendarzu widnieje 30 września 2027 r. i deklaracja roczna CBAM wygląda na temat na przyszły rok.

Naszym zdaniem to najdroższe założenie, jakie można dziś przyjąć. O treści deklaracji za 2026 r. przesądzą decyzje podjęte do końca tego roku, bo większość danych, z których ją złożysz, należy do kogoś innego: zgłoszenia celne ma już Komisja, emisje zna tylko producent, a potwierdzić je może wyłącznie akredytowany weryfikator. Tobie zostaje jedna realna decyzja i o niej jest ten tekst. Jeśli wolisz przekazać całość, raportowanie CBAM prowadzimy od danych dostawcy po złożenie deklaracji.

Co zawiera deklaracja roczna CBAM i skąd pochodzą dane

Okres przejściowy (2023–2025) przyzwyczaił importerów do kwartalnych sprawozdań bez skutków finansowych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje inny model: jedna deklaracja za cały rok, składana w rejestrze CBAM do 30 września roku następnego, po raz pierwszy do 30 września 2027 r., razem z umorzeniem odpowiadającej jej liczby certyfikatów (art. 6 i art. 22 ust. 1 rozporządzenia 2023/956 po zmianach z rozporządzenia 2025/2083). Przed Omnibusem terminem był 31 maja, więc poradniki z tą datą opisują nieaktualny stan.

Deklaracja obejmuje ilość i pochodzenie towarów, emisje wbudowane, raporty z weryfikacji, korektę o bezpłatne uprawnienia oraz cenę emisji zapłaconą w państwie trzecim. Każdy z tych elementów ma innego właściciela.

Ilości znasz, ale Komisja też. Dane ze zgłoszeń celnych trafiają do rejestru i służą do sprawdzania kompletności deklaracji. Tonaż w deklaracji musi się więc zgadzać z tym, co przeszło przez odprawy pod Twoim numerem EORI. Agencje celne działające jako przedstawiciel pośredni mają tu dodatkowe zadanie: składają jedną deklarację za wszystkie towary, które zgłosiły w danym roku, niezależnie od liczby obsługiwanych importerów. 

Jest też pułapka progu. Jeśli w trakcie roku przekroczysz 50 ton masy netto, obowiązki obejmują cały przywóz z tego roku, łącznie z partiami sprzed przekroczenia progu (art. 2a i załącznik VII).

Samego formularza jeszcze nie zobaczysz. Komisja zapowiada otwarcie modułu deklaracji w rejestrze w 2027 r., a fińska administracja celna informuje wprost, że deklaracji nie da się na razie złożyć, bo funkcja nie została uruchomiona. Brak formularza nie wstrzymuje pracy, bo to, co do niego wpiszesz, powstaje teraz.

Dane rzeczywiste czy domyślne – wybór dla każdego dostawcy

Emisje wbudowane możesz wykazać na dwa sposoby. Pierwszy to wartości domyślne z rozporządzenia wykonawczego 2025/2621, ustalone dla kraju i towaru, powiększone za 2026 r. o narzut 10% (w kolejnych latach 20% i 30%; dla nawozów 1%). Nie wymagają współpracy producenta ani weryfikacji. Drugi to dane rzeczywiste z instalacji, dopuszczalne tylko wtedy, gdy potwierdzi je weryfikator akredytowany dla CBAM.

Wybór dotyczy każdej instalacji osobno i przekłada się wprost na liczbę certyfikatów. Przy wartościach domyślnych także korektę o bezpłatne uprawnienia liczy się według wskaźników domyślnych, co zwykle daje wyższy rachunek. Mechanikę opisaliśmy w tekście o tym, od czego zależy cena certyfikatu CBAM i końcowy koszt.

Większość poradników traktuje ten wybór jako element wypełniania deklaracji we wrześniu. W praktyce zapada znacznie wcześniej, z dwóch powodów.

Po pierwsze, dla towarów przywiezionych w 2026 r. okresem sprawozdawczym jest z mocy prawa rok 2026, nawet jeśli wyprodukowano je wcześniej. Nie podstawisz danych z 2025 r. ani raportów z okresu przejściowego. Brak zweryfikowanych danych za 2026 r. oznacza wartości domyślne.

Po drugie, producent musi monitorować emisje według metodyki z rozporządzenia 2025/2547 przez cały rok produkcji. Dostawca, który usłyszy o tym w marcu 2027 r., nie odtworzy planu monitorowania wstecz.

Weryfikatorzy startują później, niż myślisz

Tu kalendarz robi się ciasny. Pierwszą akredytację weryfikatora CBAM ogłoszono 23 września 2026 r. (grecki EmiCert), a rejestracja weryfikatorów w rejestrze ruszyła 1 września. W Polsce PCA uruchomiło ten obszar akredytacji komunikatem nr 474 z 18 maja 2026 r. Raporty z weryfikacji będą wystawiane w rejestrze od stycznia 2027 r.

Między styczniem a wrześniem 2027 r. wszyscy producenci eksportujący do UE będą więc zabiegać o tę samą, niewielką grupę jednostek. Pierwsza wizyta weryfikatora w instalacji musi być fizyczna (wyjątkiem jest siła wyższa), co przy zakładach w Turcji, Indiach czy Chinach oznacza tygodnie, a nie dni. Komisja sama radzi operatorom, by zakontraktowali weryfikatora wcześnie, bo część czynności, w tym ocenę planu monitorowania, można wykonać jeszcze w trakcie roku.

Dwa szczegóły, o które warto zapytać dostawcę już teraz. Jeśli operator jest zarejestrowany w rejestrze CBAM, udostępnia Ci zweryfikowane dane bezpośrednio w systemie. Jeśli nie, przekazuje PDF raportu z weryfikacji wraz z pełnym raportem emisyjnym, a Ty wgrywasz je ręcznie przy deklaracji. I drugi: informacja o zweryfikowanych emisjach powinna przyjść wyłącznie od producenta towaru. Oferty „raportu z weryfikacji” od innych podmiotów Komisja określa jako prawdopodobne oszustwo.

Rozliczenie CBAM za 2026 liczy się kwartałami

Deklaracja jest roczna, ale rachunek nie. Emisje przypisuje się do kwartału, w którym towar dopuszczono do obrotu, a Komisja wylicza dla 2026 r. cztery ceny kwartalne (rozporządzenie wykonawcze 2025/2548). Za pierwszy kwartał cena wynosi 75,36 EUR, za drugi 75,28 EUR; cena za trzeci ma zostać opublikowana 5 października 2026 r., za czwarty 4 stycznia 2027 r.

Ewidencja przywozu powinna więc już dziś rozbijać tonaż i emisje na kwartały, według daty zgłoszenia celnego, nie faktury. Jest też zasada, która psuje uśrednianie: jeśli dla danego towaru wynik obliczeń wychodzi ujemny, przyjmuje się zero i nadwyżki nie można odjąć od zobowiązania za inne towary.

Same certyfikaty kupisz dopiero od 1 lutego 2027 r., równolegle z bieżącymi zakupami pod regułę 50% za rok 2027. Jak ułożyć te dwa strumienie, opisuje tekst o tym, jak wygląda zakup certyfikatów CBAM w pierwszym roku sprzedaży, a pełny cykl od zakupu po odkup nadwyżki – artykuł o tym, czym są certyfikaty CBAM.

Po 30 września – przegląd, korekta, kara

Złożenie deklaracji nie zamyka roku. Komisja i organ krajowy (w Polsce status nadaje i cofa Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu; wyjaśnienia merytoryczne publikuje KOBiZE) mogą ją przeglądać przez kilka kolejnych lat. Art. 19 w pierwotnym brzmieniu wskazuje okres do końca czwartego roku po roku, w którym deklarację należało złożyć, i miesiąc na umorzenie brakujących certyfikatów po decyzji organu. Aktualne brzmienie warto sprawdzić w wersji skonsolidowanej rozporządzenia.

Za każdy nieumorzony w terminie certyfikat grozi kara z art. 26 ust. 1: 100 EUR za tonę, indeksowane inflacją od 2013 r., a zapłata nie zwalnia z dokupienia brakujących certyfikatów. Odpowiada wyłącznie zgłaszający, także wtedy, gdy błąd tkwi w raporcie weryfikatora, choć organ może w takim przypadku karę obniżyć.

Tryb korekty złożonej deklaracji pozostaje niewiadomą. Komisja odsyła w tej sprawie do aktu wykonawczego z art. 6 ust. 6, który ma określić format i sposób składania deklaracji. Na razie nie da się rzetelnie powiedzieć, do kiedy i na jakich warunkach będzie można poprawić błąd z własnej inicjatywy. To kolejny argument, żeby dane zamknąć starannie przed złożeniem.

Co ustalić do końca 2026 r.

Deklaracja CBAM 2027 będzie tak dobra, jak dane zebrane w tym roku. Przed grudniem warto mieć zamknięte cztery sprawy:

• uzgodnienie własnej ewidencji przywozu ze zgłoszeniami celnymi, w podziale na kwartały i kody CN,
• pisemną odpowiedź od każdego dostawcy, czy monitoruje emisje według metodyki CBAM, czy zarejestrował się w rejestrze i czy ma umowę z weryfikatorem,
• wyliczenie wariantu domyślnego dla każdej instalacji, żeby wiedzieć, ile kosztuje brak danych rzeczywistych,
• zebrane dowody zapłaty ceny emisji w kraju produkcji, jeśli taki system tam działa.

Dostawcy bez planu monitorowania i weryfikatora lepiej od razu policzyć na wartościach domyślnych i uwzględnić to w cenie kontraktów na 2027 r., niż liczyć na raport, który nie zdąży powstać.

Jeśli chcesz sprawdzić, jak te cztery punkty wyglądają u Ciebie, umów konsultację. Przejrzymy dane dostawców, policzymy oba warianty i przygotujemy Twoją deklarację CBAM przed terminem, a nie w jego ostatnim tygodniu.