EUDR od kiedy obowiązuje? Aktualne terminy po przesunięciu

EUDR od kiedy zacznie realnie obowiązywać? Po przesunięciu z grudnia 2025 roku duże i średnie firmy muszą stosować rozporządzenie od 30 grudnia 2026 r., a mikro i małe przedsiębiorstwa oraz osoby fizyczne – od 30 czerwca 2027 r. Podstawą jest rozporządzenie zmieniające (UE) 2025/2650, opublikowane w grudniu 2025 roku.

To już drugie odsunięcie startu w czasie. Dla wielu firm oznacza ono nie tyle „oddech”, ile dodatkowy rok na uporządkowanie danych o pochodzeniu towarów i relacji z dostawcami. Poniżej tłumaczę, kogo dotyczy który termin, co dokładnie się zmieniło i jakie dane środowiskowe warto zbierać już teraz, zamiast czekać do ostatniego kwartału 2026 roku.

W skrócie

• Duże i średnie przedsiębiorstwa: obowiązki EUDR od 30 grudnia 2026 r.

  Spis treści

  Toggle

• Mikro i małe firmy oraz osoby fizyczne: od 30 czerwca 2027 r. (dla części towarów objętych wcześniej EUTR wcześniej).

• Podstawa przesunięcia: rozporządzenie (UE) 2025/2650, które oprócz nowych dat wprowadza uproszczenia w deklaracjach należytej staranności.

• Nowość: odpowiedzialność za pełną deklarację (DDS) spoczywa głównie na podmiocie, który jako pierwszy wprowadza towar na rynek UE; kolejne ogniwa przekazują numer referencyjny.

• Co robić teraz: zmapować produkty objęte EUDR, ustalić geolokalizację działek pochodzenia surowca i uporządkować dane od dostawców.

Czym jest EUDR i czego dotyczy

EUDR (unijne rozporządzenie w sprawie produktów niepowodujących wylesiania) to przepisy, które mają nie dopuścić na rynek UE towarów powiązanych z wylesianiem i degradacją lasów. Obejmuje siedem grup surowców: bydło, kakao, kawę, olej palmowy, kauczuk, soję i drewno – oraz produkty z nich wytworzone, na przykład czekoladę, meble, opony, skórę czy papier. Nowelizacja z 2025 roku wyłączyła jednocześnie z zakresu EUDR wyroby poligraficzne, takie jak książki, gazety czy broszury.

W praktyce firma wprowadzająca taki towar na rynek unijny (albo eksportująca z UE) musi wykazać, że surowiec nie pochodzi z terenów wylesionych po 31 grudnia 2020 roku i został wyprodukowany zgodnie z prawem kraju pochodzenia. Do tego służy deklaracja należytej staranności (due diligence statement, DDS) składana w unijnym systemie informatycznym.

EUDR od kiedy – terminy 2026 i 2027 po przesunięciu

Najważniejsza informacja dla planowania: EUDR termin 2026 dotyczy większych podmiotów, a mniejsze mają czas do połowy 2027 roku.

Duże i średnie przedsiębiorstwa stosują rozporządzenie od 30 grudnia 2026 r. Od tej daty przy wprowadzaniu towarów objętych EUDR trzeba mieć złożoną deklarację i komplet danych o pochodzeniu.

Mikro i małe przedsiębiorstwa oraz osoby fizyczne mają termin 30 czerwca 2027 r. Wyjątkiem są niektóre produkty drzewne, które podlegały już wcześniejszemu rozporządzeniu EUTR – tu część obowiązków ruszy wraz z grudniem 2026 roku.

Punkt odniesienia dla statusu firmy (mikro, małe, średnie, duże) opiera się na unijnych progach zatrudnienia i obrotu. Jeśli nie masz pewności, do której kategorii należysz, to jest pierwsza rzecz do ustalenia – od niej zależy Twój termin.

Dlaczego doszło do EUDR przesunięcia

Na EUDR przesunięcie złożyły się dwa powody. Po pierwsze, unijny system informatyczny (oparty na TRACES), w którym składa się deklaracje, nie był gotowy do obsługi pełnego ruchu. Po drugie, mniejsze podmioty – w tym rolnicy i drobni importerzy – sygnalizowały, że nie zdążą przygotować procedur i dokumentacji na czas.

Warto pamiętać o jednym: przesunięcie to zmiana daty, nie celu. Zakres obowiązków dokumentacyjnych zostaje. Firma, która potraktuje dodatkowy rok jako czas na przygotowanie, wejdzie w nowe wymogi spokojnie. Firma, która odłoży temat, zderzy się z nim w najgorszym momencie – tuż przed terminem, gdy dostawcy będą zasypani takimi samymi prośbami o dane.

Co zmieniło rozporządzenie 2025/2650 poza datami

Nowelizacja nie tylko przesunęła terminy, ale też przemodelowała podział obowiązków w łańcuchu dostaw.

Deklarację składa pierwszy podmiot wprowadzający towar na rynek UE. To on odpowiada za pełną należytą staranność i uzyskuje numer referencyjny deklaracji.

Kolejne ogniwa łańcucha nie składają własnych deklaracji. Obowiązek zebrania i przechowania numeru referencyjnego pierwotnej DDS ma tylko pierwszy podmiot działający dalej w łańcuchu — ten, który jako pierwszy kupuje towar od wprowadzającego. Dalsze firmy nie muszą już gromadzić ani przekazywać numerów. Rejestracja w unijnym systemie dotyczy natomiast podmiotów downstream i handlowców innych niż MŚP.

Mali i mikro producenci pierwotni z krajów niskiego ryzyka mogą złożyć jedno uproszczone zgłoszenie zamiast rozbudowanej deklaracji.

Dane trzeba przechowywać 5 lat – zarówno o dostawcach, od których towar przyjęto, jak i o odbiorcach, którym go przekazano.

Dla typowej firmy B2B z Polski, która kupuje surowiec lub półprodukt od zagranicznego dostawcy i sprzedaje dalej, oznacza to konieczność ustalenia, czy jest pierwszym podmiotem wprowadzającym towar na rynek UE, czy działa dalej w łańcuchu. Od tej odpowiedzi zależy, czy składasz deklarację, czy jesteś pierwszym ogniwem downstream, które musi zebrać i przechować numer referencyjny — czy też działasz dalej w łańcuchu i ten obowiązek Cię już nie dotyczy.

Dane środowiskowe w EUDR – co realnie trzeba zebrać

EUDR to obowiązek oparty na danych, a znaczna część z nich ma charakter środowiskowy i geograficzny. Bez nich deklaracja jest pusta.

Geolokalizacja działek – współrzędne miejsc, gdzie wyprodukowano surowiec (uprawa, wyrąb, hodowla). To fundament, bo na tej podstawie sprawdza się, czy teren nie był wylesiony po 2020 roku.

Dowód legalności produkcji – potwierdzenie zgodności z prawem kraju pochodzenia: prawa do gruntu, przepisów środowiskowych, prawa pracy.

Dane identyfikujące towar i dostawcę – kod HS, ilość, kraj produkcji, dane podmiotu, od którego towar pochodzi.

Ocena ryzyka wylesiania – analiza, czy dany region i dostawca niosą podwyższone ryzyko, oparta m.in. o mapy pokrycia terenu i klasyfikację ryzyka kraju.

Te informacje przydają się firmie nie tylko „do EUDR”. Coraz częściej o pochodzenie surowca i jego ślad środowiskowy pytają więksi kontrahenci (bo sami muszą raportować), a także banki oceniające ryzyko finansowania. Dane raz uporządkowane pod EUDR odpowiadają na wiele tych samych pytań.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak te obowiązki wyglądają w pełnym ujęciu, opisujemy je szczegółowo na stronie poświęconej rozporządzeniu EUDR.

Od czego zacząć

Checklista przygotowania (do zrobienia w 2026 roku):

1. Sprawdź, czy Twoje produkty zawierają któryś z siedmiu objętych surowców (kod HS pomaga to rozstrzygnąć).
2. Ustal status firmy: mikro, małe, średnie czy duże – to wyznacza Twój termin (30.12.2026 albo 30.06.2027).
3. Określ swoją rolę: pierwszy wprowadzający na rynek UE czy podmiot dalej w łańcuchu.
4. Zmapuj dostawców i zapytaj, czy są w stanie dostarczyć geolokalizację i dowody legalności.
5. Zbierz i uporządkuj dane środowiskowe (współrzędne działek, dokumenty legalności).
6. Ustal, kto w firmie odpowiada za deklaracje i archiwizację danych przez 5 lat.
7. Zaktualizuj umowy z dostawcami o zapisy dotyczące przekazywania danych EUDR.

Najczęstsze błędy:

• Zakładanie, że przesunięcie zdejmuje obowiązek – zmienia się data, nie zakres.

• Czekanie na dostawców do ostatniej chwili – w IV kwartale 2026 wszyscy poproszą o to samo naraz.

• Mylenie roli w łańcuchu – firma downstream, która niepotrzebnie „bierze na siebie” pełną deklarację, robi podwójną pracę.

• Brak geolokalizacji – bez współrzędnych działek nie da się dopełnić należytej staranności.

FAQ

EUDR od kiedy obowiązuje duże firmy?
Duże i średnie przedsiębiorstwa stosują EUDR od 30 grudnia 2026 r.

Jaki jest EUDR termin 2026 dla mniejszych firm?
Mikro i małe przedsiębiorstwa oraz osoby fizyczne mają termin 30 czerwca 2027 r. Część produktów drzewnych objętych wcześniej EUTR może startować już z grudniem 2026 roku.

Dlaczego doszło do EUDR przesunięcia?
Głównie z powodu niegotowości unijnego systemu IT do składania deklaracji oraz sygnałów od mniejszych podmiotów, że nie zdążą przygotować dokumentacji. Podstawą jest rozporządzenie (UE) 2025/2650.

Kto składa deklarację należytej staranności?
Odpowiada za nią podmiot, który jako pierwszy wprowadza towar na rynek UE. Numer referencyjny tej deklaracji zbiera i przechowuje tylko pierwsze kolejne ogniwo w łańcuchu, a rejestracja w systemie dotyczy podmiotów downstream innych niż MŚP.

Jakich produktów dotyczy EUDR?
Bydła, kakao, kawy, oleju palmowego, kauczuku, soi i drewna oraz produktów z nich wytworzonych, np. czekolady, mebli, opon, papieru czy skóry.

Czy przesunięcie terminu oznacza, że można odłożyć przygotowania?
Nie. Zmienia się data startu, nie zakres obowiązków. Dodatkowy rok to czas na zebranie danych i uzgodnienia z dostawcami, a nie na przerwę.

Po przesunięciu obowiązki EUDR ruszają 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich firm oraz 30 czerwca 2027 r. dla mniejszych podmiotów. Zakres wymagań pozostaje – nadal trzeba wykazać pochodzenie surowca, jego legalność i brak związku z wylesianiem po 2020 roku. Firmy, które w 2026 roku zmapują produkty, ustalą swoją rolę w łańcuchu i zbiorą dane środowiskowe od dostawców, wejdą w nowe terminy bez pośpiechu.

Jeśli chcesz sprawdzić, które z Twoich produktów podlegają EUDR i jakie dane trzeba przygotować przed grudniem 2026 roku, zajrzyj do naszego omówienia rozporządzenia EUDR — znajdziesz tam praktyczne wyjaśnienie obowiązków.