Geolokalizacja EUDR – jak zbierać współrzędne działek od dostawców

Geolokalizacja EUDR to obowiązek podania dokładnych współrzędnych działek, na których wyprodukowano surowiec (np. kawę, kakao, soję czy drewno). Bez tych danych nie złożysz poprawnego oświadczenia o należytej staranności, a produkt może zostać zatrzymany na granicy UE. Współrzędne zbiera się od dostawców jako punkty lub obszary (poligony) i przechowuje w formacie, który przyjmie unijny system TRACES.

Ten tekst pokazuje, jak zorganizować zbieranie tych danych w praktyce: jakich informacji żądać od kontrahentów, w jakim formacie, kiedy wystarczy jeden punkt, a kiedy potrzebny jest poligon, oraz jak nie zablokować sobie dostaw przez braki formalne.

W skrócie

• Dane geolokalizacyjne działek to współrzędne miejsca produkcji surowca. Dla działek do 4 ha wystarczy jeden punkt (szerokość i długość geograficzna), dla większych – poligon obrysowujący całą powierzchnię.

  Spis treści

  Toggle

• Obowiązek dotyczy firm wprowadzających na rynek UE towary z siedmiu grup: bydło, kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja i drewno oraz produktów pochodnych.

• Terminy stosowania: 30 grudnia 2026 dla dużych i średnich firm oraz dla mikro i małych podmiotów handlujących produktami drzewnymi objętymi wcześniej rozporządzeniem EUTR. Pozostałe mikro i małe firmy mają czas do 30 czerwca 2027.

• Współrzędne muszą wskazywać na produkcję po 31 grudnia 2020 wolną od wylesiania.

• Nawet jeśli sam nie składasz oświadczenia (jesteś dalej w łańcuchu), Twój unijny kontrahent poprosi Cię o te dane – gotowość do ich dostarczenia staje się warunkiem współpracy.

Czym są dane geolokalizacyjne działek w EUDR

EUDR (rozporządzenie 2023/1115) wymaga, żeby każdy surowiec objęty regulacją dało się powiązać z konkretnym miejscem, w którym powstał. Nie chodzi o adres gospodarstwa ani region, tylko o współrzędne geograficzne działki produkcyjnej.

Format zależy od wielkości działki:

• Do 4 hektarów – wystarczy pojedynczy punkt: szerokość i długość geograficzna z dokładnością do co najmniej sześciu miejsc po przecinku (np. 51.759445, 19.457216).

• Powyżej 4 hektarów – potrzebny jest poligon, czyli zestaw punktów obrysowujących granice działki.

Współrzędne podaje się w układzie WGS84 (ten sam, którego używa GPS w telefonie). Do jednej dostawy może być przypisanych wiele działek, więc dane często mają postać listy współrzędnych, a nie jednej wartości.

Po co firmie te dane i kiedy mają znaczenie

Geolokalizacja jest po to, żeby dało się sprawdzić – również satelitarnie – czy dana działka nie powstała kosztem lasu po 31 grudnia 2020 roku. To współrzędne łączą fizyczny towar z dowodem, że jest wolny od wylesiania.

Znaczenie mają w trzech momentach:

• Przy składaniu oświadczenia o należytej staranności (DDS) w systemie TRACES – bez współrzędnych oświadczenie jest niekompletne.

• Przy kontroli granicznej i celnej – organy mogą zablokować całą partię, jeśli choć jedna działka budzi wątpliwości albo dane są błędne.

• Przy ocenie ryzyka – nakładając współrzędne na mapy wylesiania, sprawdzasz, czy dostawca w ogóle nadaje się do dalszej współpracy.

Kto odpowiada za zebranie współrzędnych

Po zmianach z grudnia 2025 obowiązek złożenia oświadczenia spoczywa na podmiocie, który jako pierwszy wprowadza produkt na rynek UE – najczęściej jest to importer lub unijny producent. To on musi mieć komplet danych geolokalizacyjnych i to on ponosi konsekwencje ich braku.

Firmy działające dalej w łańcuchu (downstream) nie składają już własnego oświadczenia – przekazują tylko numer referencyjny oświadczenia złożonego wcześniej. Nie zwalnia ich to jednak z odpowiedzialności: muszą przechowywać dane o dostawcach i odbiorcach przez pięć lat.

Osobne ułatwienie dostały najmniejsze podmioty na początku łańcucha. Mikro i mali operatorzy pierwotni z krajów o niskim ryzyku – czyli tacy, którzy sami wytwarzają surowiec – składają w systemie jednorazową, uproszczoną deklarację zamiast pełnego oświadczenia przy każdej partii. To realnie zmniejsza obciążenie np. małych gospodarstw i plantatorów.

Dla dostawcy spoza UE oznacza to konkretną zmianę. Jeśli sprzedaje unijnemu importerowi, sam nie jest bezpośrednio objęty regulacją, ale musi dostarczyć poprawne współrzędne, żeby jego klient mógł złożyć ważne oświadczenie. W praktyce zdolność do przekazania danych geolokalizacyjnych działek zaczyna decydować o tym, czy zostanie się dostawcą.

Jak zbierać geolokalizację EUDR od dostawców

Najczęstszy błąd to zbieranie danych mailem, w dowolnym formacie, w ostatniej chwili. Przy kilkuset dostawcach kończy się to chaosem i partiami zatrzymanymi na granicy. Lepiej ustandaryzować proces od początku.

Krok po kroku:

1. Zmapuj, które produkty i którzy dostawcy są w zakresie. Sprawdź kody CN/HS swoich towarów wobec aktualnego Załącznika I – w lipcu 2026 Komisja przyjęła akt delegowany usuwający z zakresu część produktów (np. skóry bydlęce) i dodający inne od grudnia 2027 – akt przechodzi jeszcze kontrolę Parlamentu i Rady, więc śledź jego finalizację.
2. Przygotuj jeden szablon zbierania danych. Ustal z góry format: współrzędne WGS84, punkt lub poligon, identyfikator działki, powierzchnia, surowiec, data zbioru.
3. Zdecyduj, jak dostawca ma zmierzyć działkę. Dla małych gospodarstw wystarczy odczyt punktu z telefonu na środku działki. Dla większych – obrys poligonu z aplikacji mapowej lub pliku GeoJSON.
4. Zweryfikuj dane od razu przy wpływie. Sprawdź, czy współrzędne wpadają na ląd, w odpowiedni kraj i region oraz czy poligon się domyka. Nałóż je na mapy wylesiania.
5. Powiąż współrzędne z konkretną dostawą. Dane bez powiązania z partią towaru są bezużyteczne przy składaniu oświadczenia.
6. Przechowuj wszystko w jednym miejscu przez pięć lat, w formie gotowej do przekazania organom.

Najczęstsze błędy:

• Podawanie adresu lub nazwy wsi zamiast współrzędnych.

• Zamienione miejscami szerokość i długość geograficzna (punkt „ląduje” w innej części świata).

• Zbyt mała dokładność współrzędnych.

• Poligon, który się nie zamyka albo ma powierzchnię niezgodną z deklarowaną.

• Jeden punkt dla działki powyżej 4 ha, gdzie wymagany jest poligon.

• Brak powiązania działki z konkretną partią surowca.

Jakie dane warto zbierać ponad minimum

Sama współrzędna spełnia literę przepisu, ale nie wystarcza do sensownej oceny ryzyka. Przy okazji zbierania geolokalizacji warto pozyskać:

• Powierzchnię i identyfikator działki – ułatwiają weryfikację i wychwycenie duplikatów.

• Datę zbioru lub produkcji – łączy działkę z konkretną partią.

• Dowód legalności produkcji w kraju pochodzenia – EUDR wymaga nie tylko braku wylesiania, ale i zgodności z lokalnym prawem.

• Dane kontaktowe dostawcy i jego miejsce w łańcuchu – to i tak trzeba przechowywać przez pięć lat.

Te informacje przydają się nie tylko pod EUDR. Ci sami kontrahenci, banki finansujące handel i raportowanie ESG coraz częściej pytają o pochodzenie surowców. Raz zebrane dane o działkach obsługują kilka wymogów naraz.

FAQ

Czym różni się punkt od poligonu w EUDR?
Punkt to pojedyncza para współrzędnych, dopuszczalna dla działek do 4 hektarów. Poligon to obrys granic działki, wymagany przepisami powyżej 4 hektarów. W praktyce część kontrahentów prosi o poligon także dla mniejszych działek – to ich wymóg biznesowy, nie prawny, ale bywa warunkiem współpracy.

W jakim formacie przekazać dane geolokalizacyjne działek?
Współrzędne w układzie WGS84, z dokładnością co najmniej sześciu miejsc po przecinku. System TRACES przyjmuje je m.in. w formacie GeoJSON, dlatego warto już od dostawców zbierać dane w ustrukturyzowanej postaci, a nie w wolnym tekście.

Czy muszę zbierać współrzędne, jeśli jestem tylko dystrybutorem?
Jeśli działasz jako podmiot downstream, nie składasz własnego oświadczenia i przekazujesz numer referencyjny otrzymany od dostawcy. Musisz jednak upewnić się, że oświadczenie z poprawną geolokalizacją powstało wcześniej, i przechowywać dane o łańcuchu przez pięć lat.

Od kiedy obowiązuje geolokalizacja EUDR?
Od 30 grudnia 2026 dla dużych i średnich firm. Mikro i małe podmioty mają czas do 30 czerwca 2027 – z wyjątkiem tych, które handlują produktami drzewnymi objętymi wcześniej rozporządzeniem EUTR; je obowiązuje termin grudniowy. Współrzędne muszą wskazywać na produkcję wolną od wylesiania po 31 grudnia 2020.

Co się stanie, jeśli dane będą błędne?
Błędne lub niekompletne współrzędne oznaczają wadliwe oświadczenie. Organy mogą zatrzymać partię na granicy, a firmie grożą sankcje – łącznie z wykluczeniem z rynku UE i karami finansowymi liczonymi od obrotu.

Czy dane satelitarne zastąpią współrzędne od dostawcy?
Nie. Zdjęcia satelitarne służą do weryfikacji, ale to dostawca musi wskazać, gdzie leży działka. Bez współrzędnych nie ma czego sprawdzać na mapie.

Geolokalizacja EUDR to nie formalność do odhaczenia na końcu, tylko fundament całego oświadczenia. Firmy, które wcześnie ustandaryzują zbieranie współrzędnych, powiążą je z dostawami i zweryfikują jakość danych, wejdą w okres stosowania regulacji bez blokad na granicy i bez gaszenia pożarów przy każdej partii. Dane geolokalizacyjne działek najlepiej traktować jak stały element relacji z dostawcą, a nie jednorazowy wysiłek przed terminem.

Jeśli zastanawiasz się, jak ułożyć obowiązki, terminy i wymogi wobec dostawców w Twojej firmie, sprawdź nasze omówienie rozporządzenia EUDR – znajdziesz tam kontekst, który pomoże zaplanować kolejne kroki.