Potrzebujesz doradztwa w zakresie opłat środowiskowych?
ISOH co to jest? Czeskie BDO i kogo dotyczy
Stan prawny: październik 2026
Czeski kontrahent prosi o Twój numer z ISOH, a Ty nie wiesz nawet, czy taki numer istnieje. Albo odwrotnie: chcesz sprawdzić, czy firma, która ma odebrać od Ciebie odpad w Ostrawie, w ogóle ma do tego uprawnienia. W obu przypadkach trafiasz na skrót ISOH i na polskie poradniki, które nazywają go „czeskim BDO”. Ten skrót myli. ISOH co to jest? To nie rejestr, do którego firma się wpisuje, tylko baza danych, do której dane spływają z innych systemów i na tym opiera się cała różnica między czeskim a polskim modelem.
W tym artykule porządkujemy, czym ISOH jest, co w nim widać publicznie, skąd biorą się tam dane i którędy polska firma faktycznie wchodzi do czeskiego systemu odpadowego. Pełny zakres pomocy – od ustalenia obowiązków po bieżącą ewidencję – opisujemy na stronie ISOH Czechy.
Czym jest ISOH (i czym nie jest)
ISOH, czyli Informační systém odpadového hospodářství (system informacyjny gospodarki odpadami), to ogólnokrajowa baza danych prowadzona przez czeskie Ministerstvo životního prostředí (MŽP, ministerstwo środowiska). Technicznie obsługuje ją CENIA – Česká informační agentura životního prostředí (czeska agencja informacyjna ds. środowiska), jednostka podległa MŽP. Podstawę prawną daje § 128 zákona č. 541/2020 Sb., o odpadech (czeskiej ustawy o odpadach).
Obecna wersja nazywa się ISOH2. Zastąpiła starszy system (ISOH1) po migracji zakończonej w latach 2023–2024. Według CENIA ISOH2 łączy cztery ustawowe agendy w jednej bazie: odpady (541/2020 Sb.), wyroby z zakończoną żywotnością, czyli elektrosprzęt, baterie, opony i pojazdy (542/2020 Sb.), opakowania (477/2001 Sb.) oraz jednorazowe plastiki (243/2022 Sb.). CENIA zapowiada też podłączenie systemu do baz unijnych, ale to na razie deklaracja, nie termin.
I tu właśnie kończy się analogia do BDO.
Polskie BDO jest jednocześnie rejestrem (wpis z numerem), modułem ewidencji i modułem sprawozdawczym – firma loguje się i wszystko robi w jednym miejscu. ISOH2 nie ma logowania dla firm. Przedsiębiorca nigdy nie „wpisuje się do ISOH”. Dane o jego odpadach trafiają tam pośrednio: ze sprawozdań składanych przez inny portal i z decyzji wydawanych przez urzędy. Naszym zdaniem określenie „czeskie BDO” można stosować tylko jako skrót myślowy – jeśli potraktujesz je dosłownie i zaczniesz szukać „rejestracji w ISOH”, stracisz czas na coś, co nie istnieje.
Jeśli dopiero porównujesz polski i czeski model, szersze tło opisaliśmy na stronie o BDO za granicą.
ISOH2 i VISOH2 – co widzi każdy, a co tylko urząd
System ma dwie warstwy. Wewnętrzna – ISOH2 – jest dostępna wyłącznie organom władzy publicznej w zakresie ich kompetencji: ministerstwu, urzędom krajskim (krajský úřad, odpowiednik urzędu marszałkowskiego), gminom z rozszerzonymi kompetencjami i inspekcji. Firma tam nie zajrzy.
Warstwa publiczna to VISOH2 (Veřejný informační systém odpadového hospodářství, publiczny system informacyjny gospodarki odpadami) pod adresem visoh2.mzp.cz. Nie wymaga konta. I to jest ta część, która dla polskiej firmy ma realną wartość, bo pozwala sprawdzić czeskiego partnera bez pisania do urzędu.
Co konkretnie znajdziesz w VISOH2 (według wykazu MŽP w zakładce „Data pro veřejnost”):
- registr zařízení (rejestr instalacji do przetwarzania i zbierania odpadów) – każda z numerem IČZ (identifikační číslo zařízení, numer identyfikacyjny instalacji), statusem „aktivní” i listą dozwolonych kodów odpadów;
- seznam obchodníků s odpady (handlowców odpadami) i seznam zprostředkovatelů (pośredników), z numerami identyfikacyjnymi nadanymi przez urząd krajski;
- seznam dopravců odpadů (przewoźników odpadów);
- sklady u původce (magazyny odpadów u wytwórcy), zgłoszone jako osobna kategoria;
- registr míst zpětného odběru (rejestr punktów zbiórki elektrosprzętu, baterii i opon), przeszukiwalny po adresie i współrzędnych GPS;
- seznam výrobců elektrozařízení (wykaz producentów sprzętu elektrycznego) prowadzony na podstawie ustawy 542/2020 Sb.;
- osoby pověřené k hodnocení nebezpečných vlastností odpadů (osoby uprawnione do oceny właściwości niebezpiecznych odpadów);
- zbiorcze dane statystyczne i wskaźniki gospodarki odpadami, łącznie z danymi per gmina.
Praktyczny użytek z tego jest jeden, ale ważny. Czeska ustawa (§ 13 zákona 541/2020 Sb.) pozwala przekazać odpad tylko podmiotowi uprawnionemu – instalacji z pozwoleniem, handlowcowi lub pośrednikowi. Jeśli odbiorcy nie ma w rejestrze zařízení ani wśród handlowców, przekazanie mu odpadu to przestępstwo administracyjne po Twojej stronie, nie jego. VISOH2 jest jedynym oficjalnym miejscem, gdzie to zweryfikujesz. Jak przeszukać rejestr i czym się różnią obie warstwy, pokazujemy w artykule o ISOH2 i VISOH2.
Skala tej bazy pokazuje, jak wiele firm faktycznie się w niej pojawia. Według komunikatu CENIA z grudnia 2025 r. w roku 2025 do ISOH wpłynęło 105 439 sprawozdań od 29 859 podmiotów; po kontrolach 95 731 z nich uznano za poprawne i włączono do danych końcowych. Reszta została odrzucona lub skorygowana – o tym, dlaczego, niżej.
Skąd biorą się dane w ISOH2
Skoro firma nie loguje się do ISOH, to gdzie faktycznie działa? W dwóch innych systemach, które po drodze są dla niej ważniejsze niż sam ISOH.
Pierwszy to CRŽP – Centrální registr životního prostředí (centralny rejestr środowiskowy, crzp.mzp.cz). To tutaj rejestruje się użytkownik (konkretna osoba z loginem) i podmiot (firma). Zagraniczna spółka wybiera typ „Zahraniční právnická osoba” (zagraniczna osoba prawna), podaje zagraniczny identyfikator będący odpowiednikiem czeskiego IČO – w praktyce NIP lub KRS – i załącza wypis z rejestru handlowego. Wniosek zatwierdza operator CENIA. Tu też tworzy się zmocnění (pełnomocnictwo), dzięki któremu zewnętrzna firma może składać sprawozdania w Twoim imieniu.
Drugi to ISPOP – Integrovaný systém plnění ohlašovacích povinností (zintegrowany system wypełniania obowiązków sprawozdawczych, ispop.cz). Logujesz się tam tym samym kontem co do CRŽP i wypełniasz formularze. Dla wytwórcy odpadów jest to F_ODP_PROD, dla operatora instalacji F_ODP_ZARIZENI, dla przewoźnika F_ODP_DO. Sprawozdania papierowe ani wysłane mailem do urzędu nie są przyjmowane – od 2022 r. ISPOP jest jedyną drogą.
Dopiero z ISPOP dane trafiają do ISOH2, i to nie od razu. Według opisu CENIA sprawozdanie najpierw kontroluje i przetwarza ORP – obecní úřad obce s rozšířenou působností (urząd gminy z rozszerzonymi kompetencjami, odpowiednik polskiego starostwa) właściwy dla miejsca zakładu. ORP zaczyna kontrolę 1 marca, czyli dzień po terminie, i przygotowuje zestaw danych za cały swój obszar. Od 1 maja zestawy przejmuje CENIA, a od połowy lipca prowadzi kontrole krzyżowe w całym kraju – porównuje, czy to, co wytwórca zgłosił jako przekazane, zgadza się z tym, co odbiorca zgłosił jako przyjęte. Rozbieżność w kodzie odpadu, masie albo numerze IČZ odbiorcy to typowy powód, dla którego sprawozdanie ląduje w grupie odrzuconych.
Po czesku cały ten łańcuch nazywa się po prostu hlášení (sprawozdanie, zgłoszenie) i tego słowa użyje wobec Ciebie zarówno kontrahent, jak i urzędnik.
Wniosek dla polskiej firmy: ISOH jest końcem procesu, nie jego początkiem. Jeśli dostajesz pismo z ORP lub inspekcji, dotyczy ono tego, co złożyłeś (albo nie złożyłeś) w ISPOP, a nie „wpisu do ISOH”. Jak przebiega rejestracja i gdzie zagraniczny podmiot najczęściej utyka, opisujemy w osobnym artykule o tym, jak zarejestrować się w ISOH.
Kto musi być w ISOH
Pytanie „kto musi być w ISOH” jest w gruncie rzeczy pytaniem o to, kto ma obowiązki z zákona 541/2020 Sb., bo tylko te obowiązki prowadzą do danych w systemie. Trzy role zdarzają się polskim firmom najczęściej.
Původce odpadu (wytwórca odpadów) – każdy, kto prowadzi działalność na terenie Czech, przy której powstaje odpad: magazyn, zakład produkcyjny, ekipa montażowa, budowa. Ewidencję bieżącą (průběžná evidence, § 94) prowadzi każdy wytwórca bez wyjątku, osobno dla każdego rodzaju odpadu i każdego zakładu, i przechowuje ją 5 lat. Roczne hlášení składa dopiero po przekroczeniu progu: ponad 600 kg odpadów niebezpiecznych lub ponad 100 t pozostałych w roku kalendarzowym (§ 95 ust. 3). Próg liczy się łącznie dla całego podmiotu, ale sprawozdanie składa się za każdy zakład osobno – to częsta pułapka. Termin: 28 lutego.
Kto dokładnie składa roczne sprawozdanie o odpadach w Czechach i jak wygląda formularz w ISPOP, opisujemy osobno.
Provozovatel zařízení (operator instalacji) i obchodník s odpady (handlowiec odpadami) – jeśli przyjmujesz odpad od innych albo kupujesz go i sprzedajesz, potrzebujesz pozwolenia urzędu krajskiego i numeru IČZ lub IČOB. Sprawozdanie składasz co roku niezależnie od ilości (§ 95 ust. 4); wyjątek to roczna przerwa w działalności przez cały rok.
Dopravce odpadů (przewoźnik odpadów) – polska firma transportowa wożąca odpad po terytorium Czech musi być wpisana na seznam dopravců (wykaz przewoźników) zgłoszeniem w ISPOP. MŽP wydało w lutym 2026 r. osobną anglojęzyczną instrukcję właśnie dla przewoźników zagranicznych, co dobrze pokazuje, że ten przypadek jest powszechny.
Sprzedaż towarów do Czech bez fizycznej obecności zwykle nie robi z Ciebie wytwórcy odpadów. Rodzi za to obowiązki opakowaniowe wobec systemu EKO-KOM (próg 300 kg, raporty kwartalne) i, w przypadku elektrosprzętu czy baterii, obowiązki z ustawy 542/2020 Sb. – to osobny temat, który tylko sygnalizujemy, a rozwijamy w artykule o BDO Czechy obowiązki.
Szczegółowe rozstrzygnięcie dla Twojej sytuacji – w tym to, kiedy polskie BDO i czeski system nakładają się na siebie, a kiedy nie – znajdziesz w artykułach „czy muszę być w ISOH” oraz „BDO a ISOH„.
Kto kontroluje i co grozi za brak sprawozdania
Skoro ISOH jest bazą, to kary nie są „za ISOH”, tylko za niewypełnienie obowiązków, których ślad powinien się w ISOH pojawić. Nieprowadzenie ewidencji bieżącej lub niezłożenie hlášení w terminie i w wymaganym zakresie to przestępstwo administracyjne z § 121 ust. 1 zákona 541/2020 Sb., zagrożone karą do 1 000 000 Kč (§ 121 ust. 4 lit. a). To przepis obowiązujący, nie projekt. Te same górne widełki dotyczą przekazania odpadu podmiotowi bez uprawnień.
Kontrolę prowadzą trzy organy: ČIŽP – Česká inspekce životního prostředí (czeska inspekcja ochrony środowiska), krajský úřad i ORP. Dla typowego wytwórcy pierwszym punktem kontaktu jest ORP, bo to on od 1 marca sprawdza sprawozdania i to on dostrzega, że sprawozdania nie ma. ČIŽP wkracza przy kontrolach na miejscu i przy cięższych naruszeniach.
W porównaniu z Polską uderza jedna rzecz. Polska ustawa o odpadach przewiduje za brak wpisu do BDO karę do 1 mln zł (art. 194), a czeska za brak sprawozdania do 1 mln Kč, czyli mniej więcej czterokrotnie mniej. Ale czeski urząd ma coś, czego polski nie ma w tej formie: automatyczne kontrole krzyżowe w ISOH2, które wyłapują brakujące sprawozdanie po stronie wytwórcy na podstawie sprawozdania odbiorcy. Nie trzeba donosu ani kontroli planowej – wystarczy, że czeski odbiorca wpisał Twój NIP jako partnera w swoim F_ODP_ZARIZENI.
Szczegółowe stawki, praktykę nakładania kar i to, co zrobić po przegapieniu 28 lutego, opisujemy w artykule o karach ISOH.
Od czego zacząć
Nie od szukania „rejestracji w ISOH”. Zacznij od ustalenia, w której roli występujesz w Czechach: wytwórcy, operatora, handlowca czy przewoźnika. Z roli wynika, czy w ogóle składasz hlášení, czy tylko prowadzisz ewidencję, i który formularz w ISPOP Cię dotyczy.
Jeśli odpad powstaje w Czechach już teraz, policz masę za ten rok. Przekroczenie 600 kg niebezpiecznych lub 100 t pozostałych oznacza sprawozdanie do 28 lutego 2027 r., a przed nim rejestrację w CRŽP – o którą lepiej wystąpić jesienią, nie w lutym, kiedy operator zatwierdza wnioski najwolniej. Jeśli wymieniasz odpady z czeskimi partnerami, sprawdź ich w VISOH2 dziś, bo przekazanie odpadu podmiotowi bez wpisu obciąża Ciebie.
Osobno potraktuj opakowania i elektro: to inne ustawy, inne systemy i inne terminy. Pierwszy krok nic nie kosztuje – bezpłatna konsultacja BDO Czechy obejmuje ustalenie Twoich ról i terminów w czeskim systemie, a dalej możemy przejąć ewidencję i sprawozdania.
FAQ
Czym jest ISOH i czy muszę się tam zarejestrować?
ISOH (ISOH2) to prowadzona przez MŽP i CENIA baza danych o gospodarce odpadami, do której dane spływają ze sprawozdań i decyzji urzędów. Firma nie rejestruje się w ISOH. Rejestrujesz się w CRŽP, a sprawozdania składasz w ISPOP – dopiero stamtąd trafiają do ISOH2.
Czym różni się ISOH2 od VISOH2?
ISOH2 to część wewnętrzna, dostępna tylko urzędom. VISOH2 (visoh2.mzp.cz) to publiczna nakładka bez logowania, w której sprawdzisz rejestr instalacji z numerami IČZ, handlowców, przewoźników, punkty zbiórki elektro i baterii oraz dane statystyczne.
Czy czeski rejestr odpadów zastępuje polskie BDO?
Nie. Polskie BDO obejmuje działalność w Polsce, czeski system – działalność na terenie Czech. Firma prowadząca zakład w obu krajach prowadzi ewidencję w obu systemach, według dwóch różnych ustaw i z różnymi progami sprawozdawczymi.
Kiedy polska firma musi złożyć hlášení w czeskim systemie odpadowym?
Jeśli jako wytwórca odpadów w Czechach przekroczy w roku kalendarzowym 600 kg odpadów niebezpiecznych lub 100 t pozostałych (§ 95 ust. 3 zákona 541/2020 Sb.). Termin to 28 lutego następnego roku, wyłącznie przez ISPOP. Operatorzy instalacji, handlowcy i przewoźnicy składają sprawozdania niezależnie od progu.
Doradztwo w zakresie ochrony środowiska dla firm
Kontakt:
Fundacja ochrony środowiska Reco
Okrężna 8
44-100 Gliwice
tel: 662 018 291
Email: biuro@reco.com.pl
