Nowy rozdział w raportowaniu zrównoważonego rozwoju

26 lutego 2025 roku Komisja Europejska zaprezentowała długo oczekiwany pakiet uproszczeń w obszarze zrównoważonego rozwoju, znany jako „Omnibus I”. To przełomowy moment dla wszystkich przedsiębiorstw działających w Unii Europejskiej, które mierzą się z wyzwaniami związanymi z raportowaniem ESG (Environmental, Social, Governance).

Jako firma specjalizująca się w doradztwie środowiskowym, rozumiemy, że zmiany te mogą budzić wiele pytań wśród naszych klientów. Dlatego przygotowaliśmy kompleksowe omówienie najważniejszych aspektów pakietu Omnibus I i jego wpływu na działalność biznesową.

Dlaczego wprowadzono pakiet Omnibus?

Pakiet Omnibus powstał w odpowiedzi na liczne sygnały od przedsiębiorców, szczególnie z sektora MŚP, dotyczące nadmiernych obciążeń administracyjnych związanych z raportowaniem ESG. Komisja Europejska, realizując założenia Kompasu Konkurencyjności wprowadzonego w styczniu 2025 roku, postawiła sobie za cel:

• Zmniejszenie obciążeń administracyjnych o co najmniej 25%
• Redukcję obciążeń dla MŚP o co najmniej 35%
• Utrzymanie celów zrównoważonego rozwoju przy jednoczesnym zwiększeniu konkurencyjności europejskich firm

Według zapowiedzi KE, zmiany mają przynieść firmom oszczędności rzędu 6,3 mld euro, co stanowi znaczącą ulgę, szczególnie dla mniejszych podmiotów.

Kluczowe zmiany w dyrektywie CSRD

1. Nowe progi dla obowiązkowego raportowania

Najważniejszą zmianą jest znaczące podniesienie progów dla firm objętych obowiązkiem raportowania. Według nowych zasad, obowiązek ten będzie dotyczył tylko jednostek, które spełniają co najmniej dwa z trzech warunków:

• Zatrudniają powyżej 1000 pracowników (wcześniej 250)
• Osiągają sumę bilansową powyżej 25 milionów euro
• Generują przychody netto przekraczające 50 milionów euro

Ta zmiana oznacza, że około 80% firm w UE zostanie zwolnionych z obowiązku raportowania ESG, co stanowi ogromną ulgę dla sektora MŚP.

2. Odroczenie terminów wdrożenia

Komisja Europejska zaproponowała dwuletnie odroczenie obowiązku raportowania dla:

• Drugiej fali jednostek (duże firmy niebędące jednostkami interesu publicznego)
• Trzeciej fali jednostek (notowane na giełdzie MŚP, małe instytucje kredytowe i zależne zakłady ubezpieczeń)

Oznacza to, że przedsiębiorstwa, które miały raportować za lata 2025 i 2026, będą zobowiązane do przedstawienia pierwszych raportów dopiero za lata 2027 i 2028.

3. Ograniczenia w raportowaniu łańcucha wartości

Kolejną istotną zmianą jest ograniczenie informacji raportowanych w łańcuchu wartości. Jednostki bezpośrednio raportujące nie będą mogły żądać od jednostek w łańcuchu wartości informacji ESG wykraczających poza zakres określony przez Komisję Europejską w dobrowolnym Standardzie Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju.

Jest to szczególnie ważne dla małych i średnich firm, które są częścią łańcuchów dostaw większych przedsiębiorstw. Dzięki tej zmianie nie będą one zmuszone do zbierania i dostarczania nadmiernej ilości danych ESG.

4. Uproszczenie standardów ESRS

Komisja zapowiedziała również uproszczenie Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Zmiany obejmą:

• Zmniejszenie liczby wymaganych ujawnianych informacji
• Priorytetyzację danych ilościowych nad opisowymi
• Jaśniejsze rozróżnienie między obowiązkowymi i dobrowolnymi punktami danych
• Doprecyzowanie przepisów uznanych za niejasne
• Poprawę spójności z innymi aktami prawnymi UE

5. Zmiany w atestacji sprawozdań

Pakiet Omnibus wprowadza również zmiany w zakresie atestacji sprawozdań ESG:

• Atestacja przez biegłych rewidentów będzie docelowo jedynie na poziomie ograniczonej pewności (limited assurance), a nie wystarczającej pewności (reasonable assurance)
• Komisja wyda do 2026 roku ukierunkowane wytyczne dotyczące atestacji

Wpływ na różne grupy przedsiębiorstw

Dla dużych korporacji (powyżej 1000 pracowników)

Duże przedsiębiorstwa nadal będą objęte obowiązkiem raportowania, jednak zyskają:

• Więcej czasu na przygotowanie (dzięki dwuletniemu odroczeniu)
• Uproszczone standardy raportowania
• Mniejsze koszty związane z atestacją (dzięki pozostaniu przy limited assurance)
• Ograniczenie zakresu informacji, które muszą zbierać od partnerów w łańcuchu wartości

Dla średnich przedsiębiorstw (250-1000 pracowników)

Średnie firmy zyskują najwięcej:

• Większość z nich zostanie całkowicie zwolniona z obowiązku raportowania
• Te, które pozostaną w zakresie (np. notowane na giełdzie), otrzymają dodatkowe dwa lata na przygotowanie
• Będą mogły korzystać z uproszczonych standardów

Dla małych przedsiębiorstw (poniżej 250 pracowników)

Małe firmy:

• Będą zwolnione z obowiązkowego raportowania
• Nie będą musiały dostarczać nadmiernej ilości danych ESG swoim większym partnerom biznesowym
• Będą mogły dobrowolnie raportować według uproszczonego standardu VSME (Voluntary Standard for Micro, Small and Medium Enterprises)

Dobrowolne raportowanie – nowa szansa dla biznesu

Choć pakiet Omnibus zmniejsza liczbę firm objętych obowiązkiem raportowania, warto rozważyć dobrowolne raportowanie ESG. Dlaczego?

1. Przewaga konkurencyjna – Firmy raportujące dane ESG są coraz częściej preferowane przez klientów, inwestorów i partnerów biznesowych.

2. Dostęp do finansowania – Instytucje finansowe coraz częściej uzależniają warunki kredytowania od wyników ESG.

3. Przygotowanie na przyszłość – Choć dziś raportowanie może być dobrowolne, trendy regulacyjne wskazują, że w przyszłości zakres obowiązków może się rozszerzyć.

4. Optymalizacja kosztów – Analiza danych ESG często prowadzi do identyfikacji obszarów, gdzie można zredukować zużycie zasobów i obniżyć koszty operacyjne.

Jak przygotować się do zmian?

1. Określ swój status

Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy Twoja firma podlega obowiązkowi raportowania według nowych progów. Jeśli zatrudniasz mniej niż 1000 pracowników, prawdopodobnie zostaniesz zwolniony z obowiązku (chyba że jesteś notowany na giełdzie lub spełniasz inne specyficzne kryteria).

2. Zaplanuj działania

Jeśli podlegasz obowiązkowi raportowania:

• Wykorzystaj dodatkowy czas na dokładne przygotowanie
• Zapoznaj się z uproszczonymi standardami ESRS, gdy zostaną opublikowane
• Zbuduj wewnętrzne kompetencje lub skorzystaj z zewnętrznego wsparcia

Jeśli nie podlegasz obowiązkowi:

• Rozważ dobrowolne raportowanie według standardu VSME
• Przygotuj się na ewentualne zapytania od partnerów biznesowych
• Monitoruj zmiany regulacyjne

3. Skorzystaj z profesjonalnego wsparcia

Nawet przy uproszczonych wymogach, raportowanie ESG wymaga specjalistycznej wiedzy. Nasza firma oferuje:

• Analizę wpływu pakietu Omnibus na Twoją działalność
• Wsparcie w przygotowaniu dobrowolnych raportów ESG
• Doradztwo w zakresie optymalizacji procesów środowiskowych
• Szkolenia dla zespołów odpowiedzialnych za raportowanie

Przyszłość raportowania ESG

Pakiet Omnibus I to dopiero początek zmian. Proces legislacyjny obejmuje:

• Czerwiec 2025 – pierwsze czytanie w Parlamencie Europejskim
• Grudzień 2025 – głosowanie w Radzie UE
• Styczeń 2026 – potencjalne wejście w życie po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE

Warto pamiętać, że choć Komisja Europejska dąży do uproszczenia wymogów, nie rezygnuje z celów zrównoważonego rozwoju. Zielona transformacja pozostaje priorytetem UE, a raportowanie ESG – nawet w uproszczonej formie – będzie odgrywać kluczową rolę w monitorowaniu postępów.

Podsumowanie

Pakiet Omnibus I wprowadza znaczące uproszczenia w raportowaniu ESG, co jest dobrą wiadomością dla większości przedsiębiorstw działających w UE. Podniesienie progów, odroczenie terminów i uproszczenie standardów to odpowiedź na realne potrzeby biznesu.

Jednocześnie, dobrowolne raportowanie pozostaje ważnym narzędziem budowania przewagi konkurencyjnej i przygotowania się na przyszłe wyzwania. Jako eksperci w dziedzinie doradztwa środowiskowego, jesteśmy gotowi wspierać Państwa w nawigowaniu przez te zmiany i wykorzystaniu ich jako szansy na rozwój biznesu.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wpływie pakietu Omnibus na Twoją firmę? Skontaktuj się z nami, aby umówić się na bezpłatną konsultację.

​