Próg 50 ton CBAM – kto jest zwolniony z obowiązków?

Agencja celna pyta przed kolejną odprawą, czy w zgłoszeniu wpisać kod Y137. Za tym pytaniem stoi próg 50 ton CBAM: jeśli w roku kalendarzowym sprowadzisz łącznie nie więcej niż 50 ton towarów objętych mechanizmem, nie potrzebujesz statusu upoważnionego zgłaszającego, nie składasz deklaracji i nie kupujesz certyfikatów. Kłopot w tym, że w wielu firmach nikt nie zsumował tonażu ze wszystkich odpraw od stycznia.

Jeśli już wiesz, że próg przekroczysz, sprawdź od razu, jak wygląda raportowanie CBAM w okresie ostatecznym. Jeśli nie masz pewności, czytaj dalej.

Naszym zdaniem zwolnienie de minimis jest w sieci opisywane błędnie, jako status „małego importera”, który się po prostu ma. W przepisach działa inaczej: deklarujesz je przy każdej odprawie, odpowiadasz za nie Ty, a pełny licznik Twoich ton ma Komisja Europejska. Agencja celna widzi tylko odprawy, które sama prowadzi.

Skąd wziął się próg i co przestało obowiązywać

W okresie przejściowym (1.10.2023–31.12.2025) importerzy wyłącznie raportowali emisje, a z mechanizmu wyłączone były przesyłki o wartości do 150 EUR. Od 1 stycznia 2026 r. trwa okres ostateczny: status upoważnionego zgłaszającego, roczna deklaracja, certyfikaty.

Rozporządzenie (UE) 2025/2083, czyli CBAM Omnibus, obowiązuje od 20 października 2025 r. Zastąpiło granicę 150 EUR jednolitym progiem masy (art. 2a i załącznik VII rozporządzenia 2023/956). Poradnik, który nadal opisuje wyłączenie „do 150 EUR na przesyłkę” jako aktualne, dotyczy stanu sprzed zmiany. Pozostałe zmiany CBAM po Omnibusie opisaliśmy osobno.

Jak liczy się próg 50 ton CBAM

Liczy się masa netto. Wartość towaru ani emisje wbudowane nie mają tu znaczenia.

Do licznika wchodzą łącznie wszystkie towary z załącznika I w czterech sektorach: żeliwo i stal, aluminium, nawozy, cement. 30 ton śrub (CN 7318) i 25 ton profili aluminiowych (CN 7604) to razem 55 ton, czyli próg przekroczony, choć żadna z tych pozycji osobno go nie sięga. Energia elektryczna i wodór zwolnienia nie mają w ogóle: obowiązki powstają od pierwszej dostawy.

Licznik biegnie od 1 stycznia do 31 grudnia i dotyczy importera, a nie zgłoszenia czy agencji. KOBiZE zaznacza to wprost: przy pośrednim przedstawicielu celnym próg nadal odnosi się do importera, także wtedy, gdy korzysta on z kilku przedstawicieli. Odprawy w Gdańsku, Hamburgu i Koprze sumują się na jednym numerze EORI.

Częsty problem to towary, których nikt w firmie nie kojarzy z CBAM. Załącznik I obejmuje między innymi śruby i nakrętki (7318), pozostałe artykuły ze stali (7326) i z aluminium (7616), łączniki rur, zbiorniki, konstrukcje. Firma handlowa sprowadzająca okucia potrafi przekroczyć 50 ton, nie importując ani jednego kręgu blachy.

Kod Y137 – zwolnienie CBAM deklarujesz przy każdej odprawie

Żaden organ nie wydaje decyzji o zwolnieniu. KOBiZE opisuje mechanizm krótko: korzystanie z CBAM de minimis odzwierciedla się w zgłoszeniu celnym odpowiednim kodem. W systemie AIS/IMPORT PLUS jest to kod Y137, opisany jako przywóz z limitem do 50 ton rocznie na importera.

Kod wpisuje agencja, ale skutki ponosi importer. Jeśli Y137 trafi do zgłoszenia, którym przekraczasz 50 ton, zadeklarowałeś zwolnienie, które Ci nie przysługuje.

Kto zatem liczy? Art. 25a rozporządzenia przewiduje, że Komisja automatycznie przekazuje organom krajowym przez rejestr CBAM dane potrzebne do monitorowania importerów, w tym wykaz tych, którzy przekroczyli 90% progu. Przy 45 tonach jesteś więc na liście, zanim cokolwiek przekroczysz. Rozporządzenie każe też badać fikcyjne praktyki, których celem jest pozostanie pod progiem. Dzielenie importu między spółki z jednej grupy tylko po to, żeby każda miała 40 ton, jest ryzykiem, a nie optymalizacją.

Twoja sytuacja a zwolnienie

Przedziały 35 i 45 ton w pierwszych dwóch wierszach to nasza rekomendacja ostrożnościowa. W przepisie są tylko dwie liczby: 50 ton i 90% tej wartości w monitoringu.

Po przekroczeniu progu obowiązują trzy rzeczy naraz

Pierwsza: status trzeba mieć przed przekroczeniem. Do 31 marca 2026 r. działało rozwiązanie przejściowe i wystarczał wniosek złożony przed przywozem. Dziś PUESC odpowiada na pytanie o zbliżanie się do progu jednoznacznie: złóż wniosek tak, by otrzymać status, zanim przekroczysz 50 ton, i uwzględnij w nim także towary przywiezione wcześniej.

Druga: czas. Wniosek składasz elektronicznie w unijnym portalu zgłaszającego CBAM, do którego wchodzisz przez uprawnienie na PUESC. Decyzja zapada w ciągu 120 dni, a gdy organ wezwie do uzupełnień, termin wydłuża się do 180 dni. Jeśli w marcu chcesz odprawić dostawę, która przebije próg, wniosek powinien wyjść w listopadzie. Procedurę opisujemy w tekście o tym, kto musi być autoryzowanym zgłaszającym CBAM.

Trzecia: kara, i to obowiązująca już dziś, bo wynika wprost z rozporządzenia. Art. 26 ust. 2a przewiduje od trzech do pięciu razy stawkę bazową (100 EUR za tonę CO2, indeksowaną) i liczy ją od emisji wbudowanych we wszystkie towary przywiezione w danym roku bez upoważnienia. Dla ilustracji: 55 ton wyrobów stalowych przy założeniu około 2 t CO2 na tonę daje 110 t emisji, czyli 33 000–55 000 EUR.

Organ może karę obniżyć w dwóch przypadkach: gdy przekroczenie nie przewyższa 10% progu (do 55 ton) albo w sytuacji z art. 17 ust. 7a, czyli gdy importer przywoził na podstawie wniosku złożonego do 31 marca 2026 r., a potem dostał odmowę. Obniżona kara nie może zejść poniżej stawki bazowej. Sam fakt, że wniosek „jest w toku”, przesłanką obniżenia według tego przepisu nie jest, choć tak bywa to opisywane. Zapłata kary zwalnia z deklaracji i umorzenia certyfikatów za ten przywóz.

Jak organ zastosuje te przesłanki w konkretnej sprawie, potwierdź u źródła: pomoc w sprawach statusu prowadzi help desk CBAM przy PUESC (cbam.390000@mf.gov.pl).

Czy próg zostanie na 50 tonach

Art. 2a ust. 3 każe Komisji sprawdzać, czy próg zwalnia nie więcej niż 1% emisji wbudowanych. 30 września 2026 r. DG TAXUD opublikowała wynik za okres od 1 kwietnia 2025 r. do 31 marca 2026 r.: 0,87%, czyli poniżej limitu.

Akt delegowany zmieniający próg jest przewidziany tylko wtedy, gdy wyliczona wartość odbiega od obowiązującej o więcej niż 15 ton. Według stanu na 1 października 2026 r. takiego aktu nie ogłoszono, więc rok 2027 rozsądnie planować na 50 tonach. Przed końcem roku sprawdź to jeszcze raz na stronie Komisji.

Co zrobić w październiku

Zacznij od licznika. Poproś każdą agencję celną o zestawienie odpraw z 2026 r. z kodami CN i masą netto, odfiltruj pozycje z załącznika I i zsumuj. Dolicz zamówienia na czwarty kwartał i plan na 2027 r.

Wynik wyraźnie poniżej progu oznacza Y137 i kwartalną kontrolę sumy. Wynik w okolicach 40 ton albo plan wzrostu oznacza wniosek teraz: 120 dni od października to luty, więc decyzja przyjdzie w sam raz na 2027 r. A jeśli licznik pokazuje już ponad 50 ton, nie odprawiaj kolejnej dostawy, zanim nie ustalisz swojej sytuacji.

W każdym z tych wariantów możemy policzyć tonaż, przygotować wniosek i przejąć to, co przychodzi po nim: dane od dostawców i roczną rozliczeniową deklarację CBAM. Umów bezpłatną konsultację, najlepiej zanim agencja zapyta o Y137 po raz kolejny.