Wzór sprawozdania CBAM to ujednolicony formularz elektroniczny dostępny w rejestrze przejściowym CBAM prowadzonym przez Komisję Europejską. Importerzy towarów objętych mechanizmem CBAM muszą składać kwartalne raporty zawierające dane o ilości sprowadzonych towarów, emisjach wbudowanych oraz emisjach pośrednich. Raport składa się wyłącznie elektronicznie przez dedykowany system – nie ma papierowego wzoru do pobrania.

Najważniejsze punkty

• Sprawozdanie CBAM składa się elektronicznie przez rejestr przejściowy CBAM – nie istnieje uniwersalny wzór PDF czy Excel do pobrania
• Termin składania: do miesiąca po zakończeniu kwartału (np. raport za Q1 do 30 kwietnia)
• Obowiązkowe dane: kod CN towaru, kraj pochodzenia, instalacja produkcyjna, masa towaru, emisje bezpośrednie i pośrednie, metoda obliczeniowa
• Okres przejściowy (2023–2025): sprawozdania mają charakter informacyjny, bez obowiązku zakupu certyfikatów CBAM
• Od 2026 roku: pełne wdrożenie mechanizmu z obowiązkiem nabywania certyfikatów CBAM
• Brak sprawozdania lub błędy: grożą kary finansowe (od 10 do 50 EUR za tonę niezgłoszonych emisji)
• Wsparcie: importerzy mogą korzystać z pomocy przedstawicieli pośrednich (zgłoszonych w rejestrze CBAM)

Czym jest sprawozdanie CBAM?

Sprawozdanie CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to kwartalny raport, który importerzy towarów objętych mechanizmem węglowym na granicy UE muszą składać do Komisji Europejskiej. Dokument zawiera informacje o ilości importowanych towarów oraz emisjach gazów cieplarnianych wbudowanych w te towary podczas ich produkcji.

Mechanizm CBAM ma wyrównać koszty emisji CO₂ między producentami unijnymi (objętymi systemem EU ETS) a importerami towarów z krajów trzecich, gdzie standardy klimatyczne mogą być niższe.

Jak wygląda wzór sprawozdania CBAM?

Format i dostęp

Nie ma jednego uniwersalnego wzoru do pobrania. Sprawozdanie CBAM składa się wyłącznie przez:

• Rejestr przejściowy CBAM – elektroniczny system Komisji Europejskiej
• Dostęp przez portal: logowanie wymaga eIDAS lub krajowego systemu identyfikacji elektronicznej
• Formularz generuje się bezpośrednio w systemie po zalogowaniu

Alternatywne metody składania

Importerzy mogą wybrać jeden z trzech sposobów:

1. Bezpośrednie wprowadzanie danych w interfejsie rejestru CBAM
2. Import pliku XML – przygotowanego według schematu XSD udostępnionego przez KE
3. Import pliku Excel – według szablonu dostępnego w rejestrze (konwertowanego następnie na XML)

Co musi zawierać sprawozdanie CBAM?

Obowiązkowe elementy raportu

Każde sprawozdanie kwartalne musi zawierać następujące informacje dla każdej partii importowanego towaru:

Element	Opis	Przykład/Uwagi
Kod CN	8-cyfrowy kod Nomenklatury Scalonej	np. 7208 10 00 (płaskie wyroby walcowane)
Kraj pochodzenia	Kraj, w którym wyprodukowano towar	Zgodnie z przepisami celnymi UE
Instalacja produkcyjna	Identyfikacja zakładu produkcyjnego	Nazwa, adres, dane kontaktowe
Masa towaru	Ilość importowanego towaru	W tonach lub innych jednostkach właściwych
Emisje bezpośrednie	Emisje z procesu produkcji towaru	W tonach CO₂e na tonę towaru
Emisje pośrednie	Emisje z energii elektrycznej zużytej do produkcji	Opcjonalnie w okresie przejściowym
Metoda obliczeniowa	Sposób ustalenia emisji	Rzeczywiste dane / wartości domyślne
Cena emisji CO₂	Cena zapłacona w kraju pochodzenia (jeśli dotyczy)	Np. w ramach lokalnego systemu handlu emisjami

Dane opcjonalne (w okresie przejściowym)

Do końca 2024 roku:

• Emisje pośrednie można zgłaszać dobrowolnie
• Dopuszczalne stosowanie wartości domyślnych zamiast rzeczywistych danych emisji

Od 2025 roku:

• Obowiązek zgłaszania emisji pośrednich
• Preferowane dane rzeczywiste (wartości domyślne tylko w uzasadnionych przypadkach)

Checklista przed złożeniem sprawozdania CBAM

Przed wysłaniem raportu sprawdź:

• Rejestracja w systemie CBAM – czy masz aktywne konto w rejestrze przejściowym?
• Kompletność danych – czy wszystkie importy z kwartału zostały uwzględnione?
• Poprawność kodów CN – czy towary są prawidłowo sklasyfikowane?
• Dane o emisjach – czy pochodzą od producenta lub są wartościami domyślnymi?
• Dokumentacja źródłowa – czy posiadasz dokumenty potwierdzające dane (faktury, certyfikaty emisji)?
• Termin – czy składasz raport w ciągu miesiąca po zakończeniu kwartału?
• Przedstawiciel pośredni – jeśli korzystasz z pośrednika, czy jest zarejestrowany w systemie?
• Walidacja XML/Excel – czy plik przeszedł walidację przed importem?

Najczęstsze błędy w sprawozdaniach CBAM

Błędy formalne

• Brak rejestracji w terminie – zgłoszenie do rejestru CBAM powinno nastąpić przed pierwszym importem
• Niewłaściwy format danych – błędy w strukturze pliku XML lub Excel uniemożliwiają import
• Niekompletne dane identyfikacyjne – brak pełnych danych instalacji produkcyjnej

Błędy merytoryczne

• Błędna klasyfikacja towarów – użycie niewłaściwego kodu CN (towary spoza zakresu CBAM)
• Stosowanie wartości domyślnych bez uzasadnienia – gdy dostępne są dane rzeczywiste
• Pomijanie emisji pośrednich – od 2025 roku obowiązkowe dla wszystkich towarów
• Brak uwzględnienia ceny CO₂ – jeśli w kraju pochodzenia funkcjonuje system opłat za emisje
• Podwójne liczenie emisji – np. przy towarach przetworzonych z surowców już objętych CBAM

Błędy proceduralne

• Przekroczenie terminu – raport złożony po upływie miesiąca od końca kwartału
• Brak archiwizacji dokumentów – dokumenty źródłowe należy przechowywać min. 4 lata
• Nieaktualizowanie danych – zmiany w instalacjach produkcyjnych lub metodach obliczeniowych wymagają aktualizacji w systemie

Krok po kroku: jak wypełnić sprawozdanie CBAM

Krok 1: Zarejestruj się w rejestrze CBAM

• Wejdź na portal rejestru przejściowego CBAM
• Zaloguj się przez eIDAS lub krajowy system identyfikacji
• Wypełnij formularz rejestracyjny importera (dane firmy, NIP, EORI)

Krok 2: Zbierz dane o importach

• Przygotuj listę wszystkich importów towarów CBAM z danego kwartału
• Dla każdego importu zbierz: fakturę, dokument celny (SAD), dane o emisjach od producenta

Krok 3: Ustal emisje wbudowane

Opcja A – dane rzeczywiste:

• Uzyskaj od producenta raport emisji (zgodny z metodologią CBAM)
• Sprawdź, czy raport zawiera emisje bezpośrednie i pośrednie

Opcja B – wartości domyślne:

• Użyj tabel wartości domyślnych dostępnych w rejestrze CBAM
• Wybierz wartość odpowiednią dla kraju pochodzenia i typu towaru

Krok 4: Wprowadź dane do systemu

• Zaloguj się do rejestru CBAM
• Wybierz opcję „Nowe sprawozdanie kwartalne”
• Wprowadź dane ręcznie LUB zaimportuj plik Excel/XML

Krok 5: Zweryfikuj i wyślij

• Sprawdź podsumowanie raportu
• Uruchom walidację systemową
• Popraw ewentualne błędy
• Zatwierdź i wyślij sprawozdanie

Krok 6: Zachowaj potwierdzenie

• Pobierz potwierdzenie złożenia raportu
• Zarchiwizuj dokumenty źródłowe (min. 4 lata)

Słowniczek pojęć

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) – mechanizm dostosowywania cen na granicach, mający na celu wyrównanie kosztów emisji CO₂ między producentami unijnymi a importerami.

EU ETS (European Union Emissions Trading System) – unijny system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, obejmujący instalacje przemysłowe w UE.

Kod CN (Combined Nomenclature) – 8-cyfrowy kod klasyfikacji towarów w Nomenklaturze Scalonej UE, używany w procedurach celnych.

Emisje bezpośrednie – emisje gazów cieplarnianych powstające bezpośrednio w procesie produkcji towaru (np. z pieców, reaktorów).

Emisje pośrednie – emisje związane z produkcją energii elektrycznej zużytej do wytworzenia towaru.

Emisje wbudowane – łączna ilość emisji (bezpośrednich i pośrednich) przypadająca na jednostkę towaru.

Wartości domyślne – standardowe wskaźniki emisji ustalone przez Komisję Europejską dla poszczególnych towarów i krajów, stosowane gdy brak danych rzeczywistych.

Rejestr przejściowy CBAM – elektroniczny system Komisji Europejskiej do składania sprawozdań CBAM w okresie przejściowym (2023–2025).

Przedstawiciel pośredni CBAM – podmiot upoważniony do składania sprawozdań CBAM w imieniu importera.

EORI (Economic Operators Registration and Identification) – numer identyfikacyjny operatora gospodarczego w systemie celnym UE.

FAQ – najczęstsze pytania

1. Czy mogę pobrać wzór sprawozdania CBAM w formacie PDF lub Word?

Nie. Sprawozdanie CBAM składa się wyłącznie elektronicznie przez rejestr przejściowy CBAM. Możesz pobrać szablon Excel z systemu, ale finalnie raport musi być przesłany przez platformę online.

2. Kto musi składać sprawozdania CBAM?

Importerzy towarów objętych mechanizmem CBAM: cement, energia elektryczna, nawozy, żelazo i stal, aluminium, wodór. Obowiązek dotyczy zarówno firm unijnych, jak i przedstawicieli celnych działających w imieniu importerów spoza UE.

3. Czy w okresie przejściowym muszę płacić za emisje?

Nie. W latach 2023–2025 sprawozdania mają charakter wyłącznie informacyjny. Obowiązek zakupu certyfikatów CBAM i rozliczenia emisji rozpocznie się od 1 stycznia 2026 roku.

4. Co jeśli producent nie przekaże mi danych o emisjach?

Możesz zastosować wartości domyślne dostępne w rejestrze CBAM. Pamiętaj jednak, że wartości domyślne są zazwyczaj wyższe od rzeczywistych, co w przyszłości (od 2026) może oznaczać wyższe koszty certyfikatów CBAM.

5. Czy małe firmy są zwolnione z obowiązku sprawozdawczego?

Nie ma zwolnienia ze względu na wielkość firmy. Obowiązek dotyczy wszystkich importerów towarów CBAM, niezależnie od skali działalności. Małe firmy mogą jednak korzystać z usług przedstawicieli pośrednich.

6. Jakie kary grożą za niezłożenie sprawozdania CBAM?

W okresie przejściowym: kary od 10 do 50 EUR za każdą tonę towarów, dla których nie zgłoszono emisji. Od 2026 roku: dodatkowe sankcje związane z brakiem rozliczenia certyfikatów CBAM.

7. Czy mogę skorygować już złożone sprawozdanie?

Tak. System CBAM umożliwia składanie korekt do wcześniej przesłanych raportów. Korekty należy złożyć jak najszybciej po wykryciu błędu.

8. Gdzie znajdę szablon Excel do sprawozdania CBAM?

Szablon Excel jest dostępny po zalogowaniu do rejestru przejściowego CBAM, w sekcji „Nowe sprawozdanie”. Szablon jest dostosowany do aktualnych wymagań i zawiera instrukcje wypełniania.

Błędy i pułapki

• Zwlekanie z rejestracją – rejestracja w systemie CBAM może potrwać kilka dni; nie zostawiaj tego na ostatnią chwilę
• Poleganie wyłącznie na wartościach domyślnych – od 2025 roku wymagane będą dane rzeczywiste; warto już teraz budować relacje z producentami
• Brak dokumentacji – organy celne mogą żądać dokumentów źródłowych; ich brak może skutkować karami
• Ignorowanie zmian przepisów – rozporządzenia wykonawcze są aktualizowane; śledź komunikaty Komisji Europejskiej
• Mylenie CBAM z EU ETS – to dwa różne systemy; CBAM dotyczy importu, EU ETS produkcji w UE
• Nieprawidłowe przeliczenia jednostek – upewnij się, że emisje są wyrażone w tonach CO₂e na tonę towaru
• Pomijanie importów o małej wartości – obowiązek sprawozdawczy dotyczy wszystkich importów CBAM, bez progów wartościowych
• Brak kopii zapasowych – przed wysłaniem raportu zapisz kopię danych (XML lub Excel)

Co dalej?

Po złożeniu sprawozdania CBAM:

1. Zarchiwizuj dokumenty – zachowaj potwierdzenie złożenia raportu oraz wszystkie dokumenty źródłowe przez minimum 4 lata
2. Monitoruj komunikaty – sprawdzaj skrzynkę e-mail i powiadomienia w rejestrze CBAM; organy mogą zgłosić uwagi lub żądać wyjaśnień
3. Przygotuj się do kolejnego kwartału – ustal procedury zbierania danych na bieżąco, nie czekaj do końca kwartału
4. Nawiąż kontakt z producentami – od 2025 roku wartości domyślne będą mniej akceptowalne; zacznij pozyskiwać dane rzeczywiste
5. Śledź zmiany przepisów – rozporządzenia wykonawcze CBAM są aktualizowane; sprawdzaj stronę Komisji Europejskiej
6. Rozważ wsparcie eksperckie – jeśli proces jest skomplikowany lub importujesz wiele różnych towarów, konsultacja ze specjalistą może zaoszczędzić czas i uniknąć błędów
7. Przygotuj się na 2026 rok – od stycznia 2026 rozpocznie się pełne wdrożenie CBAM z obowiązkiem zakupu certyfikatów; warto już teraz oszacować przyszłe koszty

Źródła do weryfikacji

Przed podjęciem decyzji biznesowych lub prawnych zweryfikuj informacje w oficjalnych źródłach:

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 – podstawowy akt prawny ustanawiający mechanizm CBAM
• Rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej – szczegółowe zasady sprawozdawczości i metodologii obliczania emisji
• Oficjalny portal rejestru przejściowego CBAM – instrukcje, szablony, FAQ prowadzone przez Komisję Europejską
• Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD) – wytyczne dla importerów i organów celnych
• Krajowa Administracja Skarbowa – interpretacje i komunikaty dotyczące stosowania CBAM w Polsce
• Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) – informacje o systemach handlu emisjami i powiązaniach z CBAM
• Europejska Agencja Środowiska (EEA) – dane referencyjne i raporty dotyczące emisji w UE

Potrzebujesz pomocy w przygotowaniu sprawozdania CBAM? Jeśli proces wydaje się skomplikowany lub chcesz mieć pewność, że raport jest poprawny, możemy pomóc w przygotowaniu i weryfikacji danych. Skontaktuj się z nami, aby umówić konsultację.