Uproszczenia EUDR 2026 – co zmienił majowy pakiet Komisji Europejskiej?

Uproszczenia EUDR wprowadzone w majowym pakiecie Komisji Europejskiej (4 maja 2026) to głównie doprecyzowanie zasad, a nie kolejne przesunięcie terminów. Komisja opublikowała raport z przeglądu uproszczeń, nową wersję wytycznych i FAQ, projekt aktu delegowanego zmieniającego listę produktów oraz zapowiedź zmian w systemie informatycznym. 13 lipca 2026 pakiet został domknięty aktem delegowanym (zakres produktów) i aktem wykonawczym (system IT).

Najważniejsza wiadomość dla firm: terminy stosowania rozporządzenia się nie zmieniają. Duże i średnie podmioty muszą być gotowe do 30 grudnia 2026, a większość mikro i małych firm do 30 czerwca 2027. Wyjątkiem są mikro i małe firmy, które wcześniej podlegały rozporządzeniu EUTR (drewno) – te muszą być gotowe już 30 grudnia 2026. Komisja potwierdziła też, że nie otwiera na nowo głównego tekstu rozporządzenia. Poniżej pokazujemy, co dokładnie się zmieniło i jakie dane oraz decyzje stoją za tymi zmianami.

W skrócie

• EUDR zmiany 2026 to pakiet doprecyzowujący, nie nowe odroczenie – terminy 30.12.2026 i 30.06.2027 pozostają.

  Spis treści

  Toggle

• Komisja szacuje spadek rocznych kosztów zgodności o około 75% względem pierwotnego rozporządzenia (szacunek KE).

• Zmieniono zakres produktów w Załączniku I: usunięto m.in. skóry i wyroby skórzane z bydła oraz bieżnikowane opony, a dodano m.in. kawę rozpuszczalną i część pochodnych oleju palmowego.

• Podmioty „w dół łańcucha” (downstream) mają lżejsze obowiązki – zwykle wystarczy numer referencyjny od dostawcy.

• Dla mikro i małych producentów pierwotnych wprowadzono uproszczoną deklarację i możliwość grupowania oświadczeń (DDS) w systemie IT.

Czym jest EUDR i po co powstały uproszczenia

EUDR (rozporządzenie w sprawie produktów wolnych od wylesiania) ma zapewnić, że towary wprowadzane na rynek UE lub z niego eksportowane nie przyczyniają się do wylesiania ani degradacji lasów po 31 grudnia 2020 roku. Obejmuje siedem surowców: bydło, kakao, kawę, olej palmowy, kauczuk, soję i drewno, a także szereg produktów pochodnych.

Pierwotne przepisy okazały się trudne operacyjnie. Zbieranie współrzędnych GPS od setek drobnych producentów, ręczne przygotowywanie oświadczeń due diligence (DDS) i praca w nowym systemie informatycznym pochłaniały dużo czasu i pieniędzy, zwłaszcza w mniejszych firmach. Po nowelizacji z grudnia 2025 Komisja zobowiązała się przygotować przegląd uproszczeń – i to właśnie ten przegląd trafił do publikacji w maju 2026.

EUDR zmiany 2026 – co dokładnie zawiera majowy pakiet

Pakiet składa się z kilku elementów, które warto rozdzielić, bo dotyczą różnych obszarów działania firmy.

Raport z przeglądu uproszczeń

Komisja opisała w nim cały dorobek uproszczeń i podała szacunek: łącznie środki te mają obniżyć roczne koszty zgodności o około 75% względem pierwotnego rozporządzenia. To szacunek Komisji, a nie gwarantowana oszczędność dla konkretnej firmy – realny efekt zależy od tego, ile produktów obejmuje Cię obowiązek i jak masz poukładane dane.

Raport zapowiada też dwa praktyczne narzędzia: repozytorium przepisów krajów pochodzenia oraz repozytorium systemów certyfikacji dla surowców objętych EUDR. Oba mają ułatwić szybszą i lepiej udokumentowaną ocenę ryzyka.

Nowe wytyczne i FAQ (wersja 5)

Zaktualizowane wytyczne to prawdopodobnie najbardziej praktyczna część pakietu. Doprecyzowują m.in. kryterium legalności i podejście oparte na ryzyku: jeśli dostępne informacje wskazują na znikome ryzyko niezgodności, podmiot nie musi systematycznie gromadzić rozbudowanych dowodów. Można wtedy oprzeć się na benchmarkingu krajów, wskaźnikach zarządzania Banku Światowego, znajomości własnego łańcucha dostaw, publicznych raportach oraz przyszłych repozytoriach przepisów.

FAQ w wersji 5 wchłania zmiany z grudnia 2025 – wyjaśnia rolę „pierwszego podmiotu downstream”, sytuacje eksportu i reimportu, uproszczone deklaracje dla mikro i małych producentów pierwotnych oraz scenariusze e-commerce.

Zmiana zakresu produktów (akt delegowany)

To część o największym znaczeniu handlowym. Akt delegowany zmienia Załącznik I, czyli listę produktów objętych EUDR. Uwaga: zmiana dotyczy produktów pochodnych, a nie samej listy siedmiu surowców.

Co zostało usunięte z zakresu (wersja domknięta 13 lipca 2026):

• skóry, skórki i wyroby skórzane z bydła,

• bieżnikowane opony,

• soja do siewu,

• wyroby z gumy wulkanizowanej,

• taśmy przenośnikowe i napędowe,

• fotele lotnicze i samochodowe.

Co zostało dodane:

• kawa rozpuszczalna (ekstrakty, esencje, koncentraty),

• niektóre pochodne oleju palmowego (np. mydło z olejem palmowym),

• mrożone ozory wołowe.

Doprecyzowano też, że poza zakresem są odpady, produkty używane i z drugiej ręki, próbki oraz materiały do badań i analiz, a także opakowania służące wyłącznie do transportu i ochrony innego produktu. Uwaga: opakowania sprzedawane jako samodzielny towar (np. drewniane skrzynie czy palety wprowadzane na rynek jako produkt) nadal podlegają EUDR. Nowo dodane produkty będą objęte obowiązkiem dopiero od 30 grudnia 2027, żeby firmy miały czas się przygotować. Akt delegowany przyjęty 13 lipca 2026 przechodzi jeszcze okres kontroli przez Parlament Europejski i Radę – dopiero po jego zakończeniu zmiany wejdą formalnie w życie. Sprzeciw na tym etapie zdarza się rzadko, ale do tego czasu listę warto traktować jako niemal pewną, a nie ostateczną.

System informatyczny (akt wykonawczy)

System, do którego składa się oświadczenia due diligence, został ponownie otwarty pod koniec czerwca 2026, a kolejne funkcje są dodawane latem. Najważniejsze nowości to uproszczona deklaracja dla mikro i małych producentów pierwotnych, możliwość grupowania wielu DDS oraz zaktualizowane specyfikacje API do integracji automatycznych.

Co to znaczy dla obowiązków firm w praktyce

Podział na role decyduje o tym, ile pracy Cię czeka.

Podmioty wprowadzające na rynek (operatorzy)

Jeśli jako pierwszy wprowadzasz towar na rynek UE lub go eksportujesz, nadal odpowiadasz za pełne due diligence: geolokalizację działek pochodzenia, ocenę ryzyka i złożenie DDS w systemie. Uproszczenia dotyczą sposobu dokumentowania ryzyka, nie samego obowiązku.

Podmioty downstream i traderzy

Jeśli kupujesz produkt, który ktoś już wcześniej wprowadził na rynek UE, Twoje obowiązki są węższe. Zwykle wystarczy, że przekażesz dalej numer referencyjny lub identyfikator oświadczenia od dostawcy – nie musisz aktywnie o niego zabiegać ani powtarzać pełnego due diligence. Musisz jednak zareagować, gdy masz informacje wskazujące na niezgodność.

MŚP i firmy współpracujące z większymi kontrahentami

Tu warto uważać na efekt „przeniesienia obowiązku”. Formalnie masz uproszczenia, ale duzi kontrahenci, banki i klienci coraz częściej pytają o dane u źródła – współrzędne działek, dowody legalności, potwierdzenie, że produkt jest wolny od wylesiania po 2020 roku. Nawet jeśli sam składasz uproszczoną deklarację, dane geolokalizacyjne i dokumenty legalności bywają warunkiem utrzymania kontraktu.

Dane środowiskowe w EUDR – co realnie zbierać

EUDR to w praktyce projekt danych o pochodzeniu i stanie lasu. Sercem oświadczenia są współrzędne geolokalizacyjne (poligony GPS działek). Na ich podstawie sprawdza się, czy dana działka nie została wylesiona po 31 grudnia 2020 roku – zwykle przy użyciu zdjęć satelitarnych i map pokrycia terenu.

Praktycznie oznacza to trzy warstwy danych, które warto uporządkować już teraz:

• Geolokalizacja – współrzędne działek w formacie akceptowanym przez system (np. GeoJSON), powiązane z konkretnymi dostawami.

• Legalność – dokumenty potwierdzające zgodność z prawem kraju produkcji (pozwolenia, tytuły do gruntu, przepisy branżowe).

• Ryzyko wylesiania – wynik analizy satelitarnej lub certyfikacja, powiązane z konkretną działką i datą.

Te dane trafiają potem do DDS i do rozmów z kontrahentami oraz bankami finansującymi łańcuch dostaw.

Checklista: jak przygotować się do grudnia 2026

1. Sprawdź ponownie, które Twoje produkty są objęte zakresem po zmianach w Załączniku I (część wypadła, część doszła).
2. Ustal swoją rolę: operator czy downstream – od tego zależy zakres obowiązków.
3. Zmapuj dostawców i działki pochodzenia; zbierz współrzędne GPS w spójnym formacie.
4. Zbierz dowody legalności dla każdego kraju produkcji.
5. Przygotuj proces oceny ryzyka wylesiania (dane satelitarne lub uznane certyfikaty).
6. Przetestuj składanie DDS w systemie i sprawdź, czy warto korzystać z grupowania oświadczeń.
7. Uzgodnij z kontrahentami, kto przekazuje numery referencyjne i w jakim terminie.

Najczęstsze błędy: traktowanie majowego pakietu jak odroczenia, zakładanie że „downstream = brak obowiązków”, oraz zbieranie danych GPS bez powiązania ich z konkretnymi dostawami i datami.

FAQ

Czy uproszczenia EUDR 2026 przesuwają termin stosowania?
Nie. Terminy pozostają: 30 grudnia 2026 dla dużych i średnich podmiotów oraz 30 czerwca 2027 dla większości mikro i małych firm. Pakiet doprecyzowuje zasady, nie odracza ich.

Na czym polega EUDR simplification z maja 2026?
To zestaw środków: raport z przeglądu, nowe wytyczne i FAQ, akt delegowany zmieniający listę produktów oraz zmiany w systemie IT. Celem jest obniżenie kosztów zgodności (szacunek KE to około 75%) przy zachowaniu celów środowiskowych.

Czy skóra bydlęca nadal podlega EUDR?
Zgodnie z aktem delegowanym domkniętym 13 lipca 2026 skóry, skórki i wyroby skórzane z bydła zostały usunięte z zakresu. Warto jednak śledzić proces kontroli przez Parlament i Radę, zanim potraktujesz to jako stan ostateczny.

Jestem małą firmą kupującą towar już wprowadzony na rynek UE. Co muszę zrobić?
Najczęściej wystarczy odebrać i przekazać dalej numer referencyjny DDS od dostawcy. Nie musisz powtarzać pełnego due diligence, ale masz obowiązek reagować na sygnały o niezgodności.

Jakie dane środowiskowe są potrzebne do DDS?
Przede wszystkim geolokalizacja działek pochodzenia, dowody legalności produkcji oraz potwierdzenie braku wylesiania po 31 grudnia 2020 roku – zwykle w oparciu o dane satelitarne lub uznane certyfikaty.

Czym jest grupowanie oświadczeń (DDS)?
To funkcja systemu pozwalająca traderom składać zbiorcze oświadczenia dla partii towaru zamiast osobno dla każdej dostawy, co zmniejsza obciążenie administracyjne przy wielu drobnych dostawcach.

Majowy pakiet to sygnał stabilności: reguły gry są już znane, terminy stoją, a Komisja domknęła zakres produktów i zasady systemu IT. Firmy, które teraz uporządkują dane o pochodzeniu, legalności i ryzyku wylesiania, wejdą w grudzień 2026 przygotowane – i będą miały mocniejszą pozycję w rozmowach z kontrahentami oraz bankami.

Jeśli chcesz spokojnie przejść przez zakres produktów, dane geolokalizacyjne i przygotowanie DDS, zajrzyj do naszego opracowania i skonsultuj swój przypadek: rozporządzenie EUDR.